Shloka 9
Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds
Cosmogony and Earth’s Retrieval
Devanagari script
ओङ्काराषृतनुं त्वन्यां कल्पादिषु यथा पुरा / ततो महात्मा मनसा दिव्यरूपम चिन्तयत्
Transliteration
oṅkārāṣṛtanuṃ tvanyāṃ kalpādiṣu yathā purā / tato mahātmā manasā divyarūpama cintayat
Translation
ପୂର୍ବେ କଳ୍ପାଦିରେ ଯେପରି ଓଂକାରାଶ୍ରିତ ଅନ୍ୟ ତନୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ସେପରି ତେବେ ସେ ମହାତ୍ମା ମନେ ଦିବ୍ୟ ରୂପକୁ ଚିନ୍ତନ କଲେ।
Word by Word
ओङ्कार-आश्रित-तनुम्a body/form resting on Oṃkāra
ओङ्कार-आश्रित-तनुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootओङ्कार (प्रातिपदिक) + आश्रित (कृदन्त-प्रातिपदिक; आ + श्रि) + तनु (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (विशेषणपूर्वपद: ओङ्कार-आश्रिता तनुः); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
अन्याम्another
अन्याम्:
Karma-anvaya (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
कल्प-आदिषुin the kalpas and the like
कल्प-आदिषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कल्पः आदिः येषां ते; ‘in kalpas etc.’); पुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; अधिकरण
यथाas
यथा:
Prakāra (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक अव्यय (as/just as)
पुराformerly
पुरा:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (formerly)
ततःthen
ततः:
Sequence (क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक
महात्माthe great-souled one
महात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मनसाwith the mind
मनसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण
दिव्य-रूपम्a divine form
दिव्य-रूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (दिव्यं रूपम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
चिन्तयत्he thought/pondered
चिन्तयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद