Shloka 52
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
सूत उवाच उत्पत्तिश्च निरोधश्च नित्यं भूतेषु सत्तमाः / ऋषयो ऽत्र न सुह्यन्ति विद्यावन्तश्च ये जनाः
Transliteration
sūta uvāca utpattiśca nirodhaśca nityaṃ bhūteṣu sattamāḥ / ṛṣayo 'tra na suhyanti vidyāvantaśca ye janāḥ
Translation
ସୂତ କହିଲେ—ହେ ସତ୍ତମମାନେ! ଭୂତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ନିରୋଧ ସଦା ଘଟେ; ଏଠାରେ ଋଷି ଓ ବିଦ୍ୱାନ ଲୋକ ମୋହିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
उत्पत्तिःorigination
उत्पत्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
निरोधःcessation
निरोधः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिरोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
नित्यम्always
नित्यम्:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावे प्रयोगः; adverbial accusative (क्रियाविशेषण) ‘always’
भूतेषुin beings
भूतेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), बहुवचन
सत्तमाःO best ones
सत्तमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; superlative used as address/epithet
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Desha/Adhikarana (देश/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; adverb (देशवाचक)
नnot
न:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; negation particle
सुह्यन्तिbecome deluded
सुह्यन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमुह् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; with prefix सु- (intensifying/qualifying)
विद्यावन्तःlearned
विद्यावन्तः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविद्यावत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; adjective qualifying जनाः
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; relative pronoun
जनाःpeople
जनाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन