Shloka 21
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
देवादिभिर्मनुष्यैश्च ततो भूतादिभिश्च ह / एवं सर्वेषु विज्ञेया अतीतानागतेष्विह
Transliteration
devādibhirmanuṣyaiśca tato bhūtādibhiśca ha / evaṃ sarveṣu vijñeyā atītānāgateṣviha
Translation
ଦେବମାନେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏବଂ ପରେ ଭୂତାଦି ପ୍ରାଣୀମାନେ—ଏହିପରି ଏଠାରେ ଅତୀତ ଓ ଅନାଗତ ସମୟରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଜ୍ଞେୟ।
Word by Word
देव-आदिभिःby the gods and others
देव-आदिभिः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootदेव + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (देवाः आदयः येषां ते)
मनुष्यैःby humans
मनुष्यैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
ततःthen/thereafter
ततः:
Desha-Kala (देश-काल/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमसूचक-अर्थे (then/from that)
भूत-आदिभिःby beings and others
भूत-आदिभिः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootभूत + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (भूत), तृतीया (करण), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (भूतानि आदयः येषां ते)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
हindeed
ह:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (particle), स्मरण/खलु-अर्थे
एवम्thus
एवम्:
Desha-Kala (देश-काल/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)
सर्वेषुin all (cases/contexts)
सर्वेषु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), बहुवचन
विज्ञेयाःto be understood/known
विज्ञेयाः:
Karta (कर्ता/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवि-ज्ञा (धातु) + य (कृत्) (कृदन्त)
Formभविष्यत्कर्तव्यतार्थक-प्रत्यय (gerundive/तव्यत्-भाव), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अर्थः—‘ज्ञातव्याः’
अतीत-अनागतेषुin the past and the future
अतीत-अनागतेषु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootअतीत + अनागत (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (अतीतं च अनागतं च); सप्तमी (अधिकरण), बहुवचन; नपुंसकलिङ्ग (समाहार-द्वन्द्व)
इहhere
इह:
Desha-Kala (देश-काल/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)