Shloka 11
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
पृथुरेव नमस्कार्यो वृत्तिदानान्महायशाः / एते वत्सविशेषाश्च दोग्धारः क्षीरमेव च
Transliteration
pṛthureva namaskāryo vṛttidānānmahāyaśāḥ / ete vatsaviśeṣāśca dogdhāraḥ kṣīrameva ca
Translation
ବୃତ୍ତିଦାନ ହେତୁ ମହାଯଶସ୍ବୀ ପୃଥୁ ନମସ୍କାର୍ଯ୍ୟ; ଏମାନେ ବିଶେଷ ବତ୍ସ, ଏମାନେ ଦୋଗ୍ଧାର, ଏହିଁ କ୍ଷୀର ମଧ୍ୟ।
Word by Word
पृथुःPṛthu (king Pṛthu)
पृथुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
नमस्कार्यःworthy of salutation
नमस्कार्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनमस्कार्य (प्रातिपदिक; कृदन्त-योग्यतार्थक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (predicate adjective)
वृत्ति-दानात्because of giving livelihood/support
वृत्ति-दानात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootवृत्ति (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेतौ पञ्चमी (ablative of cause)
महायशाःgreatly renowned
महायशाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहायशस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
वत्स-विशेषाःspecial calves (particular calves)
वत्स-विशेषाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक) + विशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘विशेषाः’ = kinds/particulars (of calves)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
दोग्धारःmilkers
दोग्धारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदोग्धृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
क्षीरम्milk
क्षीरम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)