Shloka 29
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
सहस्रधारो विश्वायुः समितारो वृहद्वसुः / विश्वधा विश्वकर्मा च मानसस्तु विराजसः
Transliteration
sahasradhāro viśvāyuḥ samitāro vṛhadvasuḥ / viśvadhā viśvakarmā ca mānasastu virājasaḥ
Translation
ସହସ୍ରଧାର, ବିଶ୍ୱାୟୁ, ସମିତାର ଓ ବୃହଦ୍ବସୁ; ତଥା ବିଶ୍ୱଧା, ବିଶ୍ୱକର୍ମା—ଏବଂ ବିରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ମାନସ।
Word by Word
सहस्रधारःSahasradhāra (thousand-streamed; name)
सहस्रधारः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसहस्र + धार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सहस्रस्य धारः)
विश्वायुःViśvāyu (life of all; name)
विश्वायुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविश्व + आयुस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (विश्वस्य आयुः)
समितारःSamitāra (one who brings together; name)
समितारः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसम्-इ (धातु) + तृ (कृदन्त)
Formकर्तरि तृन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वृहद्वसुःVṛhadvasu (great wealth; name)
वृहद्वसुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवृहत् + वसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (वृहद् वसुः)
विश्वधाin all ways
विश्वधा:
Sambandha (सम्बन्ध/qualifier)
TypeIndeclinable
Rootविश्व + धा (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb: in every way)
विश्वकर्माViśvakarmā (all-doer; name)
विश्वकर्मा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविश्व + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (विश्वस्य कर्म)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
मानसःMānasa (name)
मानसः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण/विरोध (particle)
विराजसःVirājas (name)
विराजसः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविराजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (विराजस्-शब्दः)