Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 147
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
पृथुस्तस्मात्समुत्पन्नः कराज्जलजसन्निभात् / पृथोः करतलाद्वापि यस्माज्जातः पृषुस्ततः
Transliteration
pṛthustasmātsamutpannaḥ karājjalajasannibhāt / pṛthoḥ karatalādvāpi yasmājjātaḥ pṛṣustataḥ
Translation
ସେହି ପଦ୍ମସଦୃଶ ହସ୍ତରୁ ପୃଥୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ଏବଂ ପୃଥୁର କରତଳରୁ ପୃଷୁ ଜନ୍ମିଥିବାରୁ ତାହାର ନାମ ‘ପୃଷୁ’ ହେଲା।
Word by Word
पृथुःPṛthu
पृथुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम
तस्मात्from him/that
तस्मात्:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th case), एकवचन; सर्वनाम
समुत्पन्नःarisen / born
समुत्पन्नः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउत्√पद् (धातु) उपसर्ग-सम्+उत् + क्त (कृदन्त) → समुत्पन्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकालिक विशेषण (P.P.P.)
करात्from the hand
करात्:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
जलजसन्निभात्from (a hand) resembling a lotus
जलजसन्निभात्:
Apadana (अपादान)
TypeAdjective
Rootजलज + सन्निभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषप्रायः (जलजस्य सन्निभः) ‘lotus-like’; पञ्चमी ‘-from’ (agreeing with करात्)
पृथोःof Pṛthu
पृथोः:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
करतलात्from the palm
करतलात्:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootकरतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; कर्मधारयः (करस्य तलम्)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/alternative)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (or)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (also)
यस्मात्from which/whom
यस्मात्:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative)
जातःborn
जातः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) + क्त (कृदन्त) → जात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकालिक विशेषण (P.P.P.)
पृषुःPṛṣu
पृषुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपृषु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम
ततःtherefore / from that
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/result/source marker)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतस्मात्-प्रभव अव्यय; हेत्वर्थ/अनन्तरार्थ (therefore/from that)