Shloka 14
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
ऋषय ऊचुः चरकाध्वर्यवः केन कारणं ब्रूहि तत्त्वतः / किं चीर्णं कस्य वा हेतोश्चरकत्वं हि भेजिरे
Transliteration
ṛṣaya ūcuḥ carakādhvaryavaḥ kena kāraṇaṃ brūhi tattvataḥ / kiṃ cīrṇaṃ kasya vā hetoścarakatvaṃ hi bhejire
Translation
ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ସୂତ! ଚରକ-ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ କେଉଁ କାରଣରୁ ହେଲେ, ତତ୍ତ୍ୱତଃ କୁହ। ସେମାନେ କ’ଣ ଆଚରଣ କଲେ, କିମ୍ବା କେଉଁ ହେତୁରୁ ଚରକତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କଲେ?
Word by Word
ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
चरक-अध्वर्यवःO Caraka-adhvaryus (wandering priests)
चरक-अध्वर्यवः:
Sambodhana/Address (सम्बोधन/Addressed)
TypeNoun
Rootचरक (प्रातिपदिक) + अध्वर्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः—‘चरकाः (ये) अध्वर्यवः’
केनby what (means)
केन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
कारणम्the reason
कारणम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ब्रूहिtell (us)
ब्रूहि:
Kriya (क्रिया/Command)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
तत्त्वतःtruly/in reality
तत्त्वतः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) ‘in truth/according to reality’
किम्what
किम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
चीर्णम्was practiced/done
चीर्णम्:
Karma (कर्म/Object complement)
TypeVerb
Rootचर् (धातु) → चीर्ण (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle, active sense), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘आचरितम्/अनुष्ठितम्’
कस्यof whom/whose
कस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन; प्रश्नवाचक
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक निपात (disjunctive particle)
हेतोःfor what cause
हेतोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootहेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
चरकत्वम्the state of being a Caraka
चरकत्वम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootचरकत्व (प्रातिपदिक; -त्व तद्धित)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/हेतौ निपात (emphatic/causal particle)
भेजिरेthey adopted/undertook
भेजिरे:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन