Shloka 85
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
अदृष्टः सर्वभूतानां चचाराथ वसुन्धराम् / माधवस्य तु सोंऽशेन देवस्येह विजज्ञिवान्
Transliteration
adṛṣṭaḥ sarvabhūtānāṃ cacārātha vasundharām / mādhavasya tu soṃ'śena devasyeha vijajñivān
Translation
ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ରହି ସେ ପୃଥିବୀରେ ବିଚରଣ କଲେ; ଏଠାରେ ସେ ଦେବ ମାଧବଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିତ ବୋଲି ଜଣାଗଲା।
Word by Word
अदृष्टःunseen
अदृष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ-दृष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नञ्-समास/उपसर्ग-निषेधार्थ (unseen)
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसर्व-भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय-समासः (सर्वाणि भूतानि)
चचारwandered/moved about
चचार:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then)
वसुन्धराम्the earth
वसुन्धराम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवसुन्धरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
माधवस्यof Mādhava (Viṣṇu)
माधवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमाधव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
अंशेनby a portion/part
अंशेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/हेतु), एकवचन
देवस्यof the god
देवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: here)
विजज्ञिवान्recognized/understood
विजज्ञिवान्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-ज्ञा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; रूपम्: विजज्ञिवान् (he came to know/recognized)