Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 45
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
एकपत्न्यो न शिष्यन्ति युगान्ते मुनिसत्तम / श्वापदप्रबलत्वं च गवां चैव ह्युपक्षयः
Transliteration
ekapatnyo na śiṣyanti yugānte munisattama / śvāpadaprabalatvaṃ ca gavāṃ caiva hyupakṣayaḥ
Translation
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯୁଗାନ୍ତରେ ପତିବ୍ରତା ନାରୀ ରହିବେ ନାହିଁ। ହିଂସ୍ର ଜନ୍ତୁଙ୍କ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ବଢିବ ଏବଂ ଗୋସମ୍ପଦର କ୍ଷୟ ହେବ।
Word by Word
एकपत्न्यःwomen with one husband / faithful wives
एकपत्न्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएक-पत्नी (प्रातिपदिक; एक + पत्नी)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (एकपत्नी = one-wife woman)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
शिष्यन्तिwill remain / will be left
शिष्यन्ति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootशिष् (धातु; शेषे/अवशेषणे)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
युगान्तेat the end of the age
युगान्ते:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootयुग-अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कालाधिकरण
मुनिसत्तमO best of sages
मुनिसत्तम:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootमुनि-सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
श्वापदप्रबलत्वम्the dominance of wild beasts
श्वापदप्रबलत्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootश्वापद-प्रबलत्व (प्रातिपदिक; श्वापद + प्रबलत्व)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
गवाम्of cows
गवाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन; सम्बन्ध (of)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
उपक्षयःdecline / diminution
उपक्षयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootउप-क्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन