Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 74
Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa
Measures of Time and the Four Yugas
Devanagari script
चक्रं रथो मणिर्भार्या निधिरश्वो गजस्तथा / सप्तैतानि च रत्नानि सर्वेषां चक्रवर्तिनाम
Transliteration
cakraṃ ratho maṇirbhāryā nidhiraśvo gajastathā / saptaitāni ca ratnāni sarveṣāṃ cakravartināma
Translation
ଚକ୍ର, ରଥ, ମଣି, ଭାର୍ଯ୍ୟା, ନିଧି, ଅଶ୍ୱ ଓ ଗଜ—ଏହି ସାତଟି ରତ୍ନ ସମସ୍ତ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କର।
Word by Word
चक्रम्wheel/discus
चक्रम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here as list-item (Nominative)
रथःchariot
रथः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; list-item
मणिःjewel
मणिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; list-item
भार्याwife
भार्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; list-item
निधिःtreasure
निधिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; list-item
अश्वःhorse
अश्वः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; list-item
गजःelephant
गजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; list-item
तथाand likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय/उपमानार्थक-अव्यय; adverb/connector
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; here qualifying एतानि; indeclinable numeral used adjectivally
एतानिthese
एतानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; demonstrative pronoun
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय; conjunction
रत्नानिgems/treasures
रत्नानि:
Vidhi/Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; predicate nominative
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; Genitive plural
चक्रवर्तिनाम्of universal monarchs (cakravartins)
चक्रवर्तिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootचक्रवर्तिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; Genitive plural