Shloka 66
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
सुषुम्णो हरिकेशश्च विश्वकर्मा तथैव च / विश्वश्रवाः पुनश्चान्यः संपद्वसुरतः परः
Transliteration
suṣumṇo harikeśaśca viśvakarmā tathaiva ca / viśvaśravāḥ punaścānyaḥ saṃpadvasurataḥ paraḥ
Translation
ସେହି (ସାତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିରଣ) ହେଲେ—ସୁଷୁମ୍ଣ, ହରିକେଶ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ବିଶ୍ୱଶ୍ରବା; ଆଉ ଦୁଇଟି—ସମ୍ପଦ୍ ଓ ବସୁରତ—ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
Word by Word
सुषुम्णःSuṣumṇa
सुषुम्णः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुषुम्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; नाम (proper name)
हरिकेशःHarikeśa
हरिकेशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक) + केश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; बहुव्रीहिः (हरिकेशाः यस्य = having tawny/greenish hair)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
विश्वकर्माViśvakarmā
विश्वकर्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विश्वस्य कर्मा/कर्त्ता)
तथाlikewise
तथा:
Kriya-Visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), समुच्चय/तुल्यतावाचक (so, likewise)
एवindeed
एव:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphasis)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
विश्वश्रवाःViśvaśravā
विश्वश्रवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + श्रवस्/श्रव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; बहुव्रीहिः (विश्वे श्रवः यस्य = famed in the world)
पुनःfurther
पुनः:
Kriya-Visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), पुनरावृत्तिवाचक (again/further)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अन्यःanother
अन्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; विशेषणम् (another)
संपद्वसुरतःSaṃpadvasurata (name)
संपद्वसुरतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंपद् (प्रातिपदिक) + वसुरत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; समासः (सम्भवतः षष्ठी-तत्पुरुषः/कर्मधारयः), पाठभेद-सूचक; नाम (proper name)
परःnext, other
परः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; विशेषणम् (the next/other/superior)