Shloka 69
Devanagari script
मुहूर्त्ता बन्धुरास्तस्य रम्याश्चास्य कलाः स्मृताः / तस्य काष्ठा स्मृता घोणा अक्षदण्डः क्षणस्तु वै
Transliteration
muhūrttā bandhurāstasya ramyāścāsya kalāḥ smṛtāḥ / tasya kāṣṭhā smṛtā ghoṇā akṣadaṇḍaḥ kṣaṇastu vai
Translation
ତାହାର ମୁହୂର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ ଶୋଭାମୟ ବୋଲି, ତାହାର କଳାଗୁଡ଼ିକ ରମ୍ୟ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ତାହାର କାଷ୍ଠା ‘ଘୋଣା’ ଭାବେ, ଏବଂ ‘ଅକ୍ଷଦଣ୍ଡ’ ହିଁ କ୍ଷଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
Word by Word
मुहूर्त्ताःmuhūrtas (time-units)
मुहूर्त्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural)
बन्धुराःbeautiful/pleasing
बन्धुराः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootबन्धुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifier)
आसन्were
आसन्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
रम्याःcharming
रम्याः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अस्यof this/of him
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
कलाःkalās (parts/digits)
कलाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
स्मृताःare said/are remembered
स्मृताः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत्-प्रत्यय)
Formकृदन्त-भूतकर्मणि-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि-प्रयोगे विधेय (predicate)
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
काष्ठाःkāṣṭhās (time-divisions)
काष्ठाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाष्ठा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
स्मृताःare said
स्मृताः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय
घोणाghoṇā (a named part)
घोणा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootघोणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अक्षदण्डःaxle-rod
अक्षदण्डः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअक्ष + दण्ड (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: 'axle/axis' + 'staff/rod'); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
क्षणःa moment
क्षणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अवधारण-अव्यय (particle: but/indeed)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)