Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 35
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
रत्नाकरास्तथा नद्यस्तेषां वर्षेषु सप्तसु / प्रथमः सूर्यसंकाशः कुमुदो नाम पर्वतः
Transliteration
ratnākarāstathā nadyasteṣāṃ varṣeṣu saptasu / prathamaḥ sūryasaṃkāśaḥ kumudo nāma parvataḥ
Translation
ସେହି ସାତ ବର୍ଷରେ ରତ୍ନାକର ଓ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ପ୍ରଥମଟି ସୂର୍ଯ୍ୟସମ ଦୀପ୍ତିମାନ ‘କୁମୁଦ’ ନାମ ପର୍ବତ।
Word by Word
रत्नाकराःoceans
रत्नाकराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरत्नाकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural); समासः रत्नानाम् आकारः इति (रत्न+आकर)
तथाand likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/उपमानार्थ-क्रियाविशेषण (indeclinable, 'also/likewise')
नद्यःrivers
नद्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन (Plural); सर्वनाम
वर्षेषुin the regions/varṣas
वर्षेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन (Plural)
सप्तसुin the seven
सप्तसु:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्तन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन (Plural); संख्यावाचक-विशेषण, 'वर्षेषु' इत्यस्य विशेषणम्
प्रथमःthe first
प्रथमः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); क्रमवाचक-विशेषण
सूर्यसंकाशःsun-like in radiance
सूर्यसंकाशः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसूर्य + संकाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); समासः सूर्य इव संकाशः (उपमान-तत्पुरुष)
कुमुदःKumuda
कुमुदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुमुद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); नाम
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशार्थक (indeclinable used to indicate 'by name')
पर्वतःmountain
पर्वतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)