Shloka 68
Pṛthivyāyāma-vistara (Extent and Divisions of the Earth) / पृथिव्यायामविस्तरः
Devanagari script
त्रिगर्त्ता मण्डलाश्चैव किरातास्तामरैः सह / चत्वारि भारते वर्षे युगानि ऋषयो ऽब्रुवन्
Transliteration
trigarttā maṇḍalāścaiva kirātāstāmaraiḥ saha / catvāri bhārate varṣe yugāni ṛṣayo 'bruvan
Translation
ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତ, ମଣ୍ଡଳ ଓ କିରାତ—ତାମରମାନଙ୍କ ସହ (ଉଲ୍ଲେଖିତ)। ଭାରତବର୍ଷରେ ଚାରି ଯୁଗ ଅଛି—ଏହିପରି ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି।
Word by Word
त्रिगर्त्ताःthe Trigarttas
त्रिगर्त्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि + गर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्विगु-समास
मण्डलाःthe Maṇḍalas
मण्डलाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमण्डल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवalso/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय
किराताःthe Kirātas
किराताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिरात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तामरैःwith the Tāmaras
तामरैः:
Sahakāraka (सहकारक/सह)
TypeNoun
Rootतामर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सहtogether with
सह:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अव्यय (with)
चत्वारिfour
चत्वारि:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), बहुवचन; संख्या-विशेषण (numeral adjective)
भारतेin Bhārata (India)
भारते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभारत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
वर्षेin the land/region (varṣa)
वर्षे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
युगानिyugas/ages
युगानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अब्रुवन्said/declared
अब्रुवन्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन