Shloka 25
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
अतीतानागताः सर्वे स्मृता मन्वन्तरेश्वराः / राजसूये ऽभिषिक्तश्च पृथु रेभिर्नरोत्तमः
Transliteration
atītānāgatāḥ sarve smṛtā manvantareśvarāḥ / rājasūye 'bhiṣiktaśca pṛthu rebhirnarottamaḥ
Translation
ଅତୀତ ଓ ଅନାଗତ ସମସ୍ତ ମନ୍ୱନ୍ତରେଶ୍ୱର ସ୍ମରିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏବଂ ରାଜସୂୟରେ ନରୋତ୍ତମ ପୃଥୁ ରେଭି ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲେ।
Word by Word
अतीतpast
अतीत:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootअतीत (कृदन्त; √इ (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; first member of dvandva with अनागताः
अनागताःfuture
अनागताः:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootअनागत (कृदन्त; आ-√गम् (धातु) + क्त with negation अन्-)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'not yet come'
सर्वेall
सर्वे:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; qualifying मन्वन्तरेश्वराः
स्मृताःare remembered/are said
स्मृताः:
कर्तृसम्बन्ध (Predicate with subject)
TypeVerb
Rootस्मृत (कृदन्त; √स्मृ (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; past passive participle used predicatively 'are remembered/said'
मन्वन्तर-ईश्वराःlords of the manvantaras
मन्वन्तर-ईश्वराः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): 'lords of manvantaras'
राजसूयेin the Rājasūya (sacrifice)
राजसूये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootराजसूय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; locative
अभिषिक्तःanointed
अभिषिक्तः:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootअभिषिक्त (कृदन्त; अभि-√सिच् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; past participle qualifying पृथुः
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
पृथुःPṛthu
पृथुः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; proper noun
रेभिःby the sages called Rebhas
रेभिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootरेभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; instrumental
नर-उत्तमःbest of men
नर-उत्तमः:
सम्बोधन/विशेषण (Epithet of Pṛthu)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष sense 'best of men' (descriptive epithet)