Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 112
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
समाः शतं निरामित्रो महीं भुक्त्वा दिवं गतः / पञ्चाशतं समाः षट् च सुक्षत्रः प्राप्तवान्महीम्
Transliteration
samāḥ śataṃ nirāmitro mahīṃ bhuktvā divaṃ gataḥ / pañcāśataṃ samāḥ ṣaṭ ca sukṣatraḥ prāptavānmahīm
Translation
ନିରାମିତ୍ର ଶତବର୍ଷ ଧରି ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରି ଶେଷେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ପରେ ସୁକ୍ଷତ୍ର ଛପ୍ପନ ବର୍ଷ ପୃଥିବୀର ରାଜ୍ୟ ପାଇଲେ।
Word by Word
समाःyears
समाः:
Karma (कर्म/Extent)
TypeNoun
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; duration as object with numeral
शतम्a hundred
शतम्:
Visheshana (विशेषण/Quantifier)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; numeral ‘hundred’ qualifying duration
निरामित्रःNirāmitra (the enemyless one; name)
निरामित्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनिरामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहिः = निरा अमित्रा यस्य (having no enemies)
महीम्the earth
महीम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
भुक्त्वाhaving ruled/enjoyed
भुक्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपदी; ‘having enjoyed/ruled’
दिवम्heaven
दिवम्:
Gati-karma (गतिकर्म/Goal)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
गतःwent
गतः:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘gone’
पञ्चाशतम्fifty
पञ्चाशतम्:
Visheshana (विशेषण/Quantifier)
TypeNoun
Rootपञ्चाशत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; द्विगु = पञ्च + आशत् (fifty)
समाःyears
समाः:
Karma (कर्म/Extent)
TypeNoun
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
षट्six
षट्:
Visheshana (विशेषण/Quantifier)
TypeNoun
Rootषट् (प्रातिपदिक)
Form(numeral) प्रथमा/द्वितीया, बहुवचनार्थे अव्ययवत् प्रयोगः; here with ‘समाः’ = six
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction: and)
सुक्षत्रःSukṣatra
सुक्षत्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसुक्षत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः = सु + क्षत्रः (good ruler/warrior; name)
प्राप्तवान्attained/obtained
प्राप्तवान्:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्तवतु (perfect participle/agentive), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘has obtained/attained’
महीम्the earth (kingdom)
महीम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन