Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 137
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
कथं मुच्येव सहितौ विष्णुरिन्द्रमभाषत / इन्द्रो ऽब्रवीज्जहि ह्येनां यावन्नो न दहे द्विभो
Transliteration
kathaṃ mucyeva sahitau viṣṇurindramabhāṣata / indro 'bravījjahi hyenāṃ yāvanno na dahe dvibho
Translation
ବିଷ୍ଣୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ଆମ୍ଭେ ଦୁହେଁ କିପରି ରକ୍ଷା ପାଇବା?' ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, 'ହେ ପ୍ରଭୁ! ସେ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ଭସ୍ମ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କୁ ବଧ କରନ୍ତୁ ।'
Word by Word
कथम्how?
कथम्:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
मुच्यmay I be released
मुच्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलोट् (imperative), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; आत्मनेपद; ‘let me be freed’
इवas if
इव:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक (particle of comparison)
सहितौtogether (the two)
सहितौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), द्विवचन; विशेषण (adjective)
विष्णुःVishnu
विष्णुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
अभाषतspoke
अभाषत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
जहिkill!
जहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
एनाम्her
एनाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
यावत्until
यावत्:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; यावत्-शब्दः (conjunction/adverb: ‘until/so long as’)
नःour / of us
नः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th case), बहुवचन; सर्वनाम; ‘of us/our’
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
दहेmay (she) burn
दहे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
Formलोट् (imperative/benedictive sense in context), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; ‘(she) burn’
द्विभोO two-armed one
द्विभो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th case), एकवचन; संबोधन