Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 13
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
स कथं गां गतो विष्णुर्गोपत्वमकरोत्प्रभुः / महाभूतानि भूतात्मा यो दधार चकार ह
Transliteration
sa kathaṃ gāṃ gato viṣṇurgopatvamakarotprabhuḥ / mahābhūtāni bhūtātmā yo dadhāra cakāra ha
Translation
ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରଭୁ ପୃଥିବୀକୁ ଆସି କିପରି ଗୋପତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କଲେ? ଯିଏ ଭୂତାତ୍ମା ହୋଇ ମହାଭୂତମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
Word by Word
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kathamhow
katham:
Sambandha (सम्बन्ध/प्रश्न-प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय
gāmto the cows/cowherd-land (lit. cow)
gām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgo (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गन्तव्य-देश (object with gataḥ)
gataḥgone
gataḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोग (as predicate)
viṣṇuḥVishnu
viṣṇuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता
gopatvamcowherd-hood
gopatvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgopa + tva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भाववाचक-तद्धित (tva = state/ness)
akarotdid/made
akarot:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
prabhuḥthe Lord
prabhuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेष्य (apposition to viṣṇuḥ)
mahābhūtānithe great elements
mahābhūtāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahā + bhūta (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (descriptive): महान्ति भूतानि; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्म
bhūtātmāthe soul of beings
bhūtātmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhūta + ātman (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (genitive/locative sense): भूतानाम् आत्मा; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेष्य (apposition to yaḥ)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक
dadhāraheld/sustained
dadhāra:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootdhṛ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
cakāradid/made
cakāra:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
haindeed
ha:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rootha (अव्यय)
Formनिपात (particle), स्मरण/खलु-अर्थे (emphatic)