Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 128
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
रणे विजेतुं देवान्वै न शक्ष्यामः कथञ्चन / अयुद्धेन प्रपद्यामः शरणं काव्यमातरम्
Transliteration
raṇe vijetuṃ devānvai na śakṣyāmaḥ kathañcana / ayuddhena prapadyāmaḥ śaraṇaṃ kāvyamātaram
Translation
ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆମେ କେବେମଧ୍ୟ ଜିତିପାରିବୁ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଯୁଦ୍ଧ ବିନା ଆମେ କାବ୍ୟମାତା (ସରସ୍ୱତୀ)ଙ୍କ ଶରଣ ନେଉଛୁ।
Word by Word
रणेin battle
रणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
विजेतुम्to conquer
विजेतुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootवि + √जि (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to conquer’
देवान्the gods
देवान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
शक्ष्यामःwe will be able
शक्ष्यामः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√शक् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन
कथञ्चनin any way
कथञ्चन:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथञ्चन (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), ‘in any way/at all’
अयुद्धेनby non-fighting; without battle
अयुद्धेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
प्रपद्यामःwe take refuge; we surrender
प्रपद्यामः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + √पद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
शरणम्refuge
शरणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; ‘शरणं गच्छामः/प्रपद्यामः’ इत्यर्थे
काव्य-मातरम्the mother of poetry
काव्य-मातरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाव्य (प्रातिपदिक) + मातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘काव्यस्य माता’