Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 56
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
अथ वीरमती नाम भङ्गकारस्य तु प्रसूः / सुषुवे सा कुमारीस्तु तिस्रो रूपगुणान्विताः
Transliteration
atha vīramatī nāma bhaṅgakārasya tu prasūḥ / suṣuve sā kumārīstu tisro rūpaguṇānvitāḥ
Translation
ତାପରେ ଭଙ୍ଗକାରଙ୍କର ପ୍ରସୂ (ପତ୍ନୀ) ବୀରମତୀ ନାମରେ ଥିଲେ; ସେ ରୂପ ଓ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ତିନି କନ୍ୟାକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय, अनुक्रम/आरम्भसूचक (discourse particle: then/now)
वीरमतीVīramatī
वीरमती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवीरमती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper name)
नामby name
नाम:
Viśeṣaṇa-bodhaka (विशेषणबोधक)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय, नामनिर्देशक (indeclinable used to indicate name: ‘by name’)
भङ्गकारस्यof Bhaṅgakāra
भङ्गकारस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootभङ्गकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (particle)
प्रसूःthe mother
प्रसूः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रसू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘mother’
सुषुवेgave birth
सुषुवे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद; अर्थः ‘प्रसूतवती’ (gave birth)
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कुमारीःmaidens/daughters
कुमारीः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुमारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
तुindeed
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (particle)
तिस्रःthree
तिस्रः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; संख्यावाचक, ‘कुमारीः’ इत्यस्य विशेषण
रूप-गुण-अन्विताःendowed with beauty and virtues
रूप-गुण-अन्विताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरूप (प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिसदृश-तत्पुरुषसमासः (determinative: endowed with form and qualities); ‘अन्वित’ = भूतकृदन्त (PPP) from √इ (to go) with anu-; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘कुमारीः’ इत्यस्य विशेषण