Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 54
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
दुर्जयस्तस्य पुत्रस्तु बभूवामित्रकर्शनः / अनष्ट द्रव्यता चैव तस्य राज्ञो बभूव ह
Transliteration
durjayastasya putrastu babhūvāmitrakarśanaḥ / anaṣṭa dravyatā caiva tasya rājño babhūva ha
Translation
ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଜୟ ହେଲେ, ଯିଏ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିଲେ। ସେ ରାଜାଙ୍କର ଧନ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏନି ବୋଲି କଥା ଥିଲା।
Word by Word
दुर्जयःDurjaya (name)
दुर्जयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदुर्जय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (दुर् + जयः)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (कर्ता/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (indeed/but)
बभूवbecame/was
बभूव:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
अमित्रकर्शनःcrusher of enemies
अमित्रकर्शनः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअमित्र + कर्शन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying दुर्जयः); समासः—तत्पुरुष (अमित्राणां कर्शनः)
अनष्टundiminished, unlost
अनष्ट:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअ + नष्ट (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रातिपदिकवत्; विशेषणम् (qualifying द्रव्यता); अर्थः—‘अविनष्ट/अक्षीण’
द्रव्यताwealth, possession of riches
द्रव्यता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootद्रव्यता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; भाववाचक
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (indeed)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
बभूवwas/occurred
बभूव:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
हindeed (emphatic)
ह:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; स्मरण/पादपूरण (particle, expletive/emphatic)