Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 70
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
अलर्कं प्रति राजर्षिं श्रोकों गीतः पुरातनैः / षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिवर्षशतानि च
Transliteration
alarkaṃ prati rājarṣiṃ śrokoṃ gītaḥ purātanaiḥ / ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi ṣaṣṭivarṣaśatāni ca
Translation
ରାଜର୍ଷି ଅଲର୍କଙ୍କ ବିଷୟରେ ପୁରାତନମାନେ ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଗାଇଛନ୍ତି—ସେ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ବର୍ଷ ଏବଂ ଆଉ ଷଷ୍ଟି ଶତ ବର୍ଷ (ଅର୍ଥାତ 60,600 ବର୍ଷ) (ଆୟୁ/ରାଜ୍ୟ) ପାଇଥିଲେ।
Word by Word
अलर्कम्Alarka (as object)
अलर्कम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअलर्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; Accusative singular
प्रतिtowards/about
प्रति:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय (preposition-like), ‘towards/with regard to’
राजर्षिम्the royal sage
राजर्षिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराजन् + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (राजा चासौ ऋषिः), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
श्लोकःa verse
श्लोकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (पाठभेद: ‘श्रोकों’ → ‘श्लोकः/श्लोकं’)
गीतःwas sung/recited
गीतः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगै (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; passive sense ‘was sung/recited’
पुरातनैःby the ancients
पुरातनैः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/कर्ता-करण), बहुवचन; Instrumental plural ‘by the ancients’
षष्टिवर्षसहस्राणिsixty-thousand years
षष्टिवर्षसहस्राणि:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootषष्टि + वर्ष + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (षष्टिः वर्षाणि = षष्टिवर्ष; तेषां सहस्राणि), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; numeral compound
षष्टिवर्षशतानिsixty-hundreds of years (i.e., 6000 years)
षष्टिवर्षशतानि:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootषष्टि + वर्ष + शत (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
चand
च:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)