Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 34
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
हृष्यते तैर्महादेवो मेना नैव तु तुष्यति / जुगुप्सते सा नित्यं वै देवं देवीं तथैव च
Transliteration
hṛṣyate tairmahādevo menā naiva tu tuṣyati / jugupsate sā nityaṃ vai devaṃ devīṃ tathaiva ca
Translation
ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମହାଦେବ ହର୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ମେନା ତୁଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ। ସେ ସଦା ଦେବ ଓ ଦେବୀ—ଦୁହେଁକୁ ଘୃଣା କରେ।
Word by Word
हृष्यतेrejoices
हृष्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहृष् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन — Present indicative, 3rd person singular, atmanepada
तैःby them
तैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Instrumental plural (pronoun)
महादेवःMahadeva (Shiva)
महादेवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महान् देवः) — Masculine, Nominative singular
मेनाMenā
मेना:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Nominative singular
नnot
न:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (particle of negation)
एवindeed/at all
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
तुbut
तु:
Discourse (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय (adversative particle)
तुष्यतिis pleased
तुष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतुष् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन — Present indicative, 3rd person singular
जुगुप्सतेfeels disgust/abhors
जुगुप्सते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगुप्स्/गुप् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; देशिदेरिवेटिव/इच्छार्थक-भावः ‘जुगुप्सते’ — Present indicative, 3rd person singular, atmanepada
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Nominative singular (pronoun)
नित्यम्always
नित्यम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूतम् (adverbial accusative) — Adverb ‘always’
वैindeed
वै:
Emphasis (निश्चय)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (assertive particle)
देवम्the god
देवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative singular
देवीम्the goddess
देवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Accusative singular
तथाthus/likewise
तथा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय/प्रकार-अव्यय (adverb)
एवjust/indeed
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
चand
च:
Conjunction (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)