Shloka 33
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
बृहदश्वो ह्यभ्यषिञ्चत्तस्मिन्राज्ये नराधिपः / पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु वनं राजा विवेश ह
Transliteration
bṛhadaśvo hyabhyaṣiñcattasminrājye narādhipaḥ / putrasaṃkrāmitaśrīstu vanaṃ rājā viveśa ha
Translation
ନରାଧିପ ବୃହଦଶ୍ୱ ସେହି ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲେ। ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରାଜଶ୍ରୀ ହସ୍ତାନ୍ତର କରି ରାଜା ବନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
Word by Word
बृहदश्वःBṛhadaśva
बृहदश्वः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहदश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis/causal
अभ्यषिञ्चत्anointed
अभ्यषिञ्चत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-√सिच् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (locative), एकवचन; demonstrative pronoun
राज्येkingdom
राज्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
नराधिपःlord of men (king)
नराधिपः:
Apposition (समाधिकरण)
TypeNoun
Rootनर + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नराणाम् अधिपः
पुत्रसंक्रामितश्रीः(the king) whose royal fortune had passed to his son
पुत्रसंक्रामितश्रीः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपुत्र + संक्रामित + श्री (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘whose fortune (श्री) has passed to the son’; संक्रामित = √क्रम् causative PPP
तुbut/then
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), contrast/continuation
वनम्forest
वनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
राजाthe king
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विवेशentered
विवेश:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-√विश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
हindeed (narrative)
ह:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (particle), narrative marker