Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 130
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
पत्नी तु यादवी तस्य सगर्भा पृष्ठतो ऽप्यगात् / सपत्न्या तु गरस्तस्यै दत्तो गर्भजिघांसया
Transliteration
patnī tu yādavī tasya sagarbhā pṛṣṭhato 'pyagāt / sapatnyā tu garastasyai datto garbhajighāṃsayā
Translation
ତାଙ୍କର ଯାଦବୀ ପତ୍ନୀ ଗର୍ଭବତୀ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପଛେ ପଛେ ଗଲେ; କିନ୍ତୁ ସପତ୍ନୀ ଗର୍ଭ ନାଶ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ତାଙ୍କୁ ବିଷ ଦେଲା।
Word by Word
पत्नीthe wife
पत्नी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तुbut
तु:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय—विरोध/अन्वय (particle ‘but/indeed’)
यादवीa Yādavī (of the Yadu line)
यादवी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयादवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘पत्नी’)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
सगर्भाpregnant
सगर्भा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस + गर्भ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—उपपद-तत्पुरुष (गर्भेण सह/गर्भवती)
पृष्ठतःfrom behind
पृष्ठतः:
Desha-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठतस् (अव्यय)
Formअव्यय—देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb ‘from behind’)
अपिalso
अपि:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय—अपि-कार (also/even)
अगात्went
अगात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सपत्न्याby the co-wife
सपत्न्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसपत्नि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय—निपात
गरःpoison
गरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तस्यैto her
तस्यै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
दत्तःgiven
दत्तः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘गरः’ इत्यस्य विशेषण
गर्भजिघांसयाwith the intent to kill the fetus
गर्भजिघांसया:
Hetu (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootगर्भ + जिघांसā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (गर्भस्य जिघांसा—हत्या-इच्छा)