Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 17
गान्धर्वमूर्छनालक्षणवर्णनम्
Description of Gandharva Mūrchanā Characteristics
Devanagari script
द्वादशे च कलास्थानामेकान्तरगतस् तथा / प्रेशोल्लिखितमलङ्कारमेवस्वरसमन्विता
Transliteration
dvādaśe ca kalāsthānāmekāntaragatas tathā / preśollikhitamalaṅkāramevasvarasamanvitā
Translation
ଦ୍ୱାଦଶ କଳାସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଏକାନ୍ତରରେ ଅବସ୍ଥିତ। ସ୍ୱରସମନ୍ୱିତ ‘ପ୍ରେଶୋଲ୍ଲିଖିତ’ ନାମକ ଅଳଙ୍କାର ଏହିଏ।
Word by Word
द्वादशेin the twelfth
द्वादशे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootद्वादश (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; विशेषण (locative: in the twelfth)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)
कला-स्थानाम्of the positions of kalā-s
कला-स्थानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक) + स्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; तत्पुरुष (genitive determinative)
एक-अन्तर-गतःgone with one interval; alternating
एक-अन्तर-गतः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक) + गत (गम्-धातु; क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
तथाthus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (thus)
प्रेश-उल्लिखितम्‘preśa-ullikhita’ (technical ornament)
प्रेश-उल्लिखितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रेश (प्रातिपदिक) + उल्लिखित (उद्+लिख् धातु; क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष
अलङ्कारम्ornament/figure (of music)
अलङ्कारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअलङ्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (indeed/only)
स्वर-समन्विताendowed with notes
स्वर-समन्विता:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वर (प्रातिपदिक) + समन्वित (सम्+अन्वि धातु; क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण