Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 51
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
सोल्कापाताशनिर्वृष्टिर्बभूव रुधिरोदका / किमेतदिति संभ्रान्ता धूमोद्गारातिभीषणम्
Transliteration
solkāpātāśanirvṛṣṭirbabhūva rudhirodakā / kimetaditi saṃbhrāntā dhūmodgārātibhīṣaṇam
Translation
ଉଲ୍କାପାତ ଓ ବଜ୍ରପାତ ବର୍ଷା ହେଲା, ଏବଂ ଜଳ ମଧ୍ୟ ରକ୍ତଜଳ ହୋଇଗଲା। ‘ଏହା କଣ?’ ବୋଲି ସମସ୍ତେ ଭୟାକୁଳ ହେଲେ; ଧୂମ ଉଦ୍ଗାର ଅତିଭୀଷଣ ଥିଲା।
Word by Word
स-उल्का-पात-अशनि-वृष्टिःa shower of meteors and thunderbolts
स-उल्का-पात-अशनि-वृष्टिः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootउल्का (प्रातिपदिक) + पात (प्रातिपदिक) + अशनि (प्रातिपदिक) + वृष्टि (प्रातिपदिक)
Formसमाहार-द्वन्द्व/समुच्चयार्थ-समास; Feminine, Nominative (1st), Singular; ‘a rain of meteors and thunderbolts’
बभूवoccurred / became
बभूव:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (Singular)
रुधिर-उदकाwith blood as water / blood-watered
रुधिर-उदका:
कर्तृ-विशेषण (Karta-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootरुधिर (प्रातिपदिक) + उदक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; Feminine, Nominative (1st), Singular; agrees with ‘वृष्टिः’
किम्what
किम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative/Accusative (1st/2nd), Singular; interrogative pronoun
एतत्this
एतत्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative/Accusative (1st/2nd), Singular; demonstrative pronoun
इतिthus
इति:
वाक्य-चिह्न (Quotative/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्य-समाप्ति सूचक अव्यय (quotative particle)
संभ्रान्ताःbewildered
संभ्रान्ताः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसंभ्रान्त (प्रातिपदिक; √भ्रम् + सम्, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; Masculine, Nominative (1st), Plural; (implicit subject: people/beings)
धूम-उद्गार-अति-भीषणम्extremely terrifying with smoke-belching
धूम-उद्गार-अति-भीषणम्:
विशेष्य-विशेषण/विधेय (Predicate adjective/विधेय)
TypeAdjective
Rootधूम (प्रातिपदिक) + उद्गार (प्रातिपदिक) + अति (अव्यय/उपसर्गवत्) + भीषण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; Neuter, Nominative/Accusative (1st/2nd), Singular; predicate/description of ‘एतत्’