Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 15
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
विष्णोरंशेन संजातो भवान्भृगुकुले किल / तस्मात्कर्तुमशक्यं ते त्रैलोक्ये ऽपि न किञ्चन
Transliteration
viṣṇoraṃśena saṃjāto bhavānbhṛgukule kila / tasmātkartumaśakyaṃ te trailokye 'pi na kiñcana
Translation
ଆପଣ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଭୃଗୁକୁଳରେ ଜନ୍ମିତ। ତେଣୁ ତ୍ରିଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅଶକ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ।
Word by Word
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन
अंशेनby a portion
अंशेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन (instrumental)
संजातःborn, arisen
संजातः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-√जन् (धातु) → संजात (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘भवान्’ इत्यस्य विशेषणम्
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-शब्द, पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
भृगु-कुलेin the Bhṛgu lineage
भृगु-कुले:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक) + कुल (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: ‘भृगूणां कुलम्’; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन
किलindeed/it is said
किल:
Vākyopapādaka (वाक्योपपादक)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (emphatic/quotative)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् इति अव perceived as अव्ययीभाव/निपातवत् प्रयोगः; अपादानार्थ (from that/therefore)
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) → कर्तुम् (तुमुन्)
Formतुमुनन्त (infinitive)
अशक्यम्impossible
अशक्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-शक्य (प्रातिपदिक; √शक् + यत्)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (potential/gerundive sense), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘(it is) impossible’
तेfor you
ते:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी/षष्ठी एकवचन; अत्र चतुर्थी (for you) अधिकयुक्ता
त्रै-लोक्येin the three worlds
त्रै-लोक्ये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास: ‘त्रयाणां लोकानां समाहारः’; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (concessive/additive)
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध-निपात
किञ्चनanything
किञ्चन:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिञ्चन (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-शब्द, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘anything’