Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 50
Sāgaropākhyāna—Bhārata-varṣa-māna and Gokarṇa-kṣetra-māhātmya
Sagara Episode: Measure of Bhārata and the Glory of Gokarṇa
Devanagari script
निरयात्सागराः सर्वे नष्टपापा दिवं ययुः / एवं सा सागरान्सर्वान्दिवं नीत्वा महान्दी
Transliteration
nirayātsāgarāḥ sarve naṣṭapāpā divaṃ yayuḥ / evaṃ sā sāgarānsarvāndivaṃ nītvā mahāndī
Translation
ସମସ୍ତ ସାଗରପୁତ୍ର ନରକରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ପାପ ନଷ୍ଟ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ ସେ ମହାନଦୀ ଗଙ୍ଗା ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଗଲା।
Word by Word
निरयात्from hell
निरयात्:
अपादान (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootनिरय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5/अपादान), एकवचन
सागराःthe Sagaras (sons of Sagara)
सागराः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), बहुवचन; विशेषण
नष्ट-पापाःwhose sins were destroyed
नष्ट-पापाः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनष्ट (√नश् धातु + क्त) + पाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), बहुवचन; बहुव्रीहिः (येषां पापं नष्टम्)
दिवम्to heaven
दिवम्:
गतिकर्म (Goal/Object of motion)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म/गति), एकवचन; गत्यर्थक कर्म
ययुःwent
ययुः:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; parasmaipada
एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: thus)
साshe (the river)
सा:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन; pronoun
सागरान्the Sagaras
सागरान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), बहुवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), बहुवचन; विशेषण
दिवम्to heaven
दिवम्:
गतिकर्म (Goal/Object of motion)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म/गति), एकवचन
नीत्वाhaving led
नीत्वा:
पूर्वकालक्रिया (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having led/taken’
महानदीthe great river
महानदी:
कर्ता (Appositional subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहानदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन; कर्मधारयः (महती नदी)