Shloka 81
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
ध्रुवे तु सप्तमश्चैव वातस्कन्धाश्चसप्त ये / तानेते विचरन्त्वद्य कालेकाले ममात्मजाः
Transliteration
dhruve tu saptamaścaiva vātaskandhāścasapta ye / tānete vicarantvadya kālekāle mamātmajāḥ
Translation
ସପ୍ତମଟି ଧ୍ରୁବରେ ଅଛି; ଏହି ସାତ ବାୟୁ-ସ୍କନ୍ଧମାନେ—ଆଜିଠାରୁ ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ କାଳେକାଳେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଚରଣ କରୁନ୍ତୁ।
Word by Word
dhruvein Dhruva (Pole Star)
dhruve:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdhruva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
tuand/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle)
saptamaḥthe seventh (group)
saptamaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsaptama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (अध्याहृतः) ‘स्कन्धः’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण (emphasis)
vāta-skandhāḥwind-groups
vāta-skandhāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvāta (प्रातिपदिक) + skandha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘वातस्य स्कन्धाः’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
saptaseven
sapta:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsapta (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; वातस्कन्धाः इति विशेषण
yewho/which
ye:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
tānthem
tān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन
etethese
ete:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (तान् इति सह) निर्देशक
vicarantulet (them) roam about
vicarantu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-car (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
adyatoday/now
adya:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootadya (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
kāle-kālefrom time to time
kāle-kāle:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootkāla (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव (reduplicated locative used adverbially: ‘काले काले’ = ‘समये समये’), अव्ययप्रयोग
mamamy
mama:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन
ātmajāḥsons/offspring
ātmajāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootātmaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन