Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 19
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
पितृतृप्तिकरं क्षेत्रं तादृग्लोके न विद्यते / यत्रार्चिताः स्वकुलजैर्यथाशक्ति मनागपि
Transliteration
pitṛtṛptikaraṃ kṣetraṃ tādṛgloke na vidyate / yatrārcitāḥ svakulajairyathāśakti manāgapi
Translation
ପିତୃତୃପ୍ତିକର ଏପରି କ୍ଷେତ୍ର ଲୋକେ ନାହିଁ, ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ୱକୁଳଜମାନେ ଯଥାଶକ୍ତି ଅଳ୍ପମାତ୍ରେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରନ୍ତି।
Word by Word
पितृof the ancestors
पितृ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद (for compound)
तृप्तिsatisfaction
तृप्ति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formसमासमध्यपद (for compound)
करम्causing satisfaction (to ancestors)
करम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neut.), द्वितीया (2nd case), एकवचन; समस्तपद: पितृ-तृप्ति-कर (तत्पुरुष: पितॄणां तृप्तिं करोति) विशेषण
क्षेत्रम्sacred field/place
क्षेत्रम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neut.), प्रथमा (1st case), एकवचन
तादृक्such
तादृक्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतादृश्/तादृक् (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; ‘such’ (tādṛk)
लोकेin the world
लोके:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc.), सप्तमी (7th case), एकवचन; समस्तपद: तादृक्-लोके (सप्तमी-तत्पुरुष: ‘in such a world’)
नnot
न:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (particle of negation)
विद्यतेexists, is found
विद्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (धातु) [विद्-लभे/सत्तायाम्]
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय, सम्बन्ध/स्थानवाचक (relative adverb: where)
अर्चिताः(they) are worshipped
अर्चिताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√अर्च् (धातु)
Formभूतकर्मणि क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; ‘having been worshipped’
स्वकुलजैःby one’s own kinsmen
स्वकुलजैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootस्वकुलज (प्रातिपदिक: स्व + कुलज)
Formपुंलिङ्ग (masc.), तृतीया (3rd case), बहुवचन; तत्पुरुष: स्वस्य कुलात् जातैः (by one’s own clan-born)
यथाशक्तिas much as possible
यथाशक्ति:
Manner (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथाशक्ति (अव्यय; यथा + शक्ति)
Formअव्ययीभाव-समास, प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (according to ability)
मनाक्even a little
मनाक्:
Manner/Measure (परिमाण)
TypeIndeclinable
Rootमनाक् (अव्यय)
Formअव्यय, परिमाणवाचक (a little)
अपिeven, also
अपि:
Emphasis (अवधान)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, अवधान/समुच्चय (also/even)