Shloka 22
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
ततस्ते भग्नसंकल्पा हतस्वबलवाहनाः / हतशिष्टा नृपतयो दुद्रुवुः सर्वतोदिशम्
Transliteration
tataste bhagnasaṃkalpā hatasvabalavāhanāḥ / hataśiṣṭā nṛpatayo dudruvuḥ sarvatodiśam
Translation
ତେବେ ସଙ୍କଳ୍ପ ଭଙ୍ଗ ହୋଇ, ସେନାବଳ ଓ ବାହନ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଅବଶିଷ୍ଟ ରାଜାମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଦୌଡ଼ି ପଳାଇଲେ।
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
सम्बन्ध (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः: अव्यय-क्रियाविशेषण (adverb)
तेthey
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); सर्वनाम
भग्नसंकल्पाःwith broken resolve
भग्नसंकल्पाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootभग्न + संकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (कर्मधारय-भावः: 'भग्नः संकल्पः येषाम्' इति विशेषण); meaning: whose resolve is broken
हतस्वबलवाहनाःwhose own forces and vehicles were slain
हतस्वबलवाहनाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootहत + स्व + बल + वाहन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (षष्ठी-तत्पुरुष: 'स्वबलवाहनानि हतानि येषाम्'); meaning: whose own troops and mounts are slain
हतशिष्टाःreduced to remnants (survivors only)
हतशिष्टाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootहत + शिष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (कर्मधारय: 'हताः शिष्टाः'—the remaining ones were slain/only remnants left); contextually: reduced to remnants
नृपतयःkings
नृपतयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनृपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
दुद्रुवुःfled, ran away
दुद्रुवुः:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootद्रु (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
सर्वतःfrom all sides
सर्वतः:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः: क्रियाविशेषण (adverb)
दिशम्direction
दिशम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Direction as locus)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; दिक्-शब्दस्य रूपम्