Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 15
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
रथज्याशङ्खनादैस्तु वधात्पित्रोरमर्षिणः / तस्याभून्नगरी सर्वा संक्षुब्धाश्च नरद्विपाः
Transliteration
rathajyāśaṅkhanādaistu vadhātpitroramarṣiṇaḥ / tasyābhūnnagarī sarvā saṃkṣubdhāśca naradvipāḥ
Translation
ରଥଧ୍ୱନି, ଜ୍ୟାଘୋଷ ଓ ଶଙ୍ଖନାଦ ଦ୍ୱାରା—ପିତୃବଧରେ କ୍ରୋଧିତ ତାହାର କାରଣରୁ—ସମଗ୍ର ନଗରୀ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲା, ଏବଂ ବୀରମାନେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲେ।
Word by Word
रथ-ज्या-शङ्ख-नादैःby the sounds of chariot, bowstring, and conch
रथ-ज्या-शङ्ख-नादैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक) + ज्या (प्रातिपदिक) + शङ्ख (प्रातिपदिक) + नाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; द्वन्द्व-समास (ratha-jyā-śaṅkha-nāda = ‘chariot-noise, bowstring-twang, conch-sound’)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)
वधात्from the killing
वधात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
पित्रोःof the two fathers/parents
पित्रोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन
अमर्षिणःof the enraged one
अमर्षिणः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootअमर्षिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘तस्य’)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
अभूत्became/was
अभूत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
नगरīthe city
नगरī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनगरī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सर्वाentire
सर्वा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘नगरī’)
संक्षुब्धाःagitated
संक्षुब्धाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-√क्षुभ् (धातु) → संक्षुब्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (past participle)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
नर-द्विपाःmighty men (lit. man-elephants)
नर-द्विपाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक) + द्विप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय (nara-dvipa = ‘man-elephants’, i.e., mighty men)