Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 31
Bhārgava-Charita: Rāma (Paraśurāma) Returns to Jamadagni’s Āśrama
Devanagari script
वसिष्ठ उवाच इत्यक्त्वा भार्गवो रामो विरराम च भूपते / जमदग्निरुवाचेदं रामं शत्रुनिबर्हणम्
Transliteration
vasiṣṭha uvāca ityaktvā bhārgavo rāmo virarāma ca bhūpate / jamadagniruvācedaṃ rāmaṃ śatrunibarhaṇam
Translation
ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ—ଏହିପରି କହି ଭାର୍ଗବ ରାମ, ହେ ରାଜନ୍, ନିରବ ହେଲେ। ତେବେ ଜମଦଗ୍ନି କହିଲେ—ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ ରାମ, ଏହି କଥା ଶୁଣ।
Word by Word
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-समाप्ति-सूचक अव्यय (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya (क्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)
भार्गवःBhārgava (descendant of Bhṛgu)
भार्गवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
रामःRāma (Paraśurāma)
रामः:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विररामceased, desisted
विरराम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootरम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: वि-
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
भूपतेO king
भूपते:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootभूपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
जमदग्निःJamadagni
जमदग्निः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootजमदग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इदम्this (speech/statement)
इदम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
रामम्to Rāma / Rāma (as object)
रामम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
शत्रु-निबर्हणम्destroyer of enemies
शत्रु-निबर्हणम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of रामम्)
TypeAdjective
Rootशत्रु (प्रातिपदिक) + निबर्हण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शत्रूणां निबर्हणम्)