Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 6
Bhārgava-Stuti and Kṛṣṇa’s Vara
Devotional Hymn and Boon to the Bhargava
Devanagari script
हरनिकट निवासी कृष्णसेवाविलासी प्रणतजनविभासी गोपकन्याप्रहासी / हरकृतबहुमानो गोपिकेशैकतानो विदितबहुविधानो जायतां कीर्तिहा नौ
Transliteration
haranikaṭa nivāsī kṛṣṇasevāvilāsī praṇatajanavibhāsī gopakanyāprahāsī / harakṛtabahumāno gopikeśaikatāno viditabahuvidhāno jāyatāṃ kīrtihā nau
Translation
ଯିଏ ହରିଙ୍କ ନିକଟେ ବାସ କରନ୍ତି, କୃଷ୍ଣସେବାରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; ଶରଣାଗତ ଜନଙ୍କୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରନ୍ତି, ଗୋପକନ୍ୟାମାନଙ୍କ ସହ ହାସ୍ୟବିହାର କରନ୍ତି। ଯାହାଙ୍କୁ ହରି ବହୁମାନ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯିଏ ଗୋପିକେଶରେ ଏକତାନ, ନାନାପ୍ରକାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ—ସେଇ କୀର୍ତ୍ତିହା ଆମ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳକାରୀ ହେଉନ୍ତୁ।
Word by Word
हर-निकटnear Hara (Shiva)
हर-निकट:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक) + निकट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (understood with nivāsī); तत्पुरुषः ‘near Hara (Śiva)’
निवासीdweller
निवासी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनिवासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; agent noun ‘dweller’
कृष्ण-सेवा-विलासीdelighting in Krishna’s service
कृष्ण-सेवा-विलासी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक) + सेवा (प्रातिपदिक) + विलासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘delighting in service to Krishna’
प्रणत-जन-विभासीradiant for the devoted who bow
प्रणत-जन-विभासी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रणत (कृदन्त, √नम्) + जन (प्रातिपदिक) + विभासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘shining among/for the bowed devotees’
गोप-कन्या-प्रहासीsporting with the gopī maidens
गोप-कन्या-प्रहासी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगोप (प्रातिपदिक) + कन्या (प्रातिपदिक) + प्रहासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘one who laughs/plays with the cowherd maidens’
हर-कृत-बहु-मानःgreatly honored by Hara
हर-कृत-बहु-मानः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त, √कृ) + बहु (प्रातिपदिक) + मान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘one greatly honored by Hara / whose great honor is made by Hara’
गोपिक-ईश-एकतानःsingle-minded toward the Lord of the gopīs
गोपिक-ईश-एकतानः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगोपिका (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक) + एकतान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘single-minded toward the Lord of the gopīs’
विदित-बहु-विधानःknower of many ways/ordinances
विदित-बहु-विधानः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविदित (कृदन्त, √विद्) + बहु (प्रातिपदिक) + विधान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘knower of many ordinances/modes’
जायताम्may (it) arise/be
जायताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; आशीर्लिङ्गार्थे ‘may there be/let arise’
कीर्तिहाdestroyer of (enemies’) fame
कीर्तिहा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकीर्ति (प्रातिपदिक) + ह (धातु √हन्/√हा in sense ‘to take away/destroy’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः ‘destroyer of fame (of enemies)’ / ‘fame-destroying’ (epithet)
नौfor us / to us
नौ:
Sampradana (सम्प्रदान/Beneficiary)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-द्विवचन (Genitive/Dative dual) ‘of us/to us’ (Vedic/poetic form)