Adhyaya 41

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते कार्त्तवीर्यवधो नाम चत्वारिंशत्तमो ऽध्यायः // ४०// वसिष्ठ उवाच दृष्ट्वा पितुर्वधं घोरं तत्पुत्रास्ते शतं त्वरा / वारयामासुरत्युग्रं भार्गवं स्वबलेः पृथक्

ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣରେ, ବାୟୁପ୍ରୋକ୍ତ ମଧ୍ୟମଭାଗର ତୃତୀୟ ଉପୋଦ୍ଧାତପାଦରେ, ଭାର୍ଗବଚରିତର ‘କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟବଧ’ ନାମକ ଚତ୍ୱାରିଂଶତ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ—ପିତାଙ୍କ ଘୋର ବଧ ଦେଖି ତାଙ୍କର ଶତ ପୁତ୍ର ତୁରନ୍ତ, ନିଜ ନିଜ ବଳ ସହିତ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍, ଅତ୍ୟୁଗ୍ର ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

Verse 2

एकैकाक्षैहिणीयुक्ताः सर्वे ते युद्धदुर्मदाः / संग्रामं तुमुलं चक्रुः संरब्धास्तु पितुर्वधात्

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଏକେକ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ମତ୍ତ ଥିଲେ। ପିତୃବଧରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ସଂଗ୍ରାମ କଲେ।

Verse 3

रामस्तु दृष्ट्वा तत्पुत्राञ्छूरान्रणविशारदान् / परश्वधं समादाय युयुधे तैश्च संगरे

ରାମ ସେହି ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ—ଶୂର ଓ ରଣବିଶାରଦ—ଦେଖି, ପରଶୁ ଧରି ସଂଗ୍ରାମରେ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

Verse 4

तां सेनां भगवान्रामः शताक्षौहिणिसंमिताम् / निजघान त्वरायुक्तो मुहुर्त्तद्वयमात्रतः

ଭଗବାନ୍ ରାମ ଶତ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସମାନ ସେହି ସେନାକୁ ତ୍ୱରାସହିତ କେବଳ ଦୁଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନିହତ କଲେ।

Verse 5

निःशेषितं स्वसैन्यं तु कुठारेणैव लीलया / दृष्ट्वा रामेण तेसर्वे युयुधुर्वीर्यसंमताः

କୁଠାର ଦ୍ୱାରା ଲୀଳାମାତ୍ରେ ନିଜ ସେନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିହତ ହୋଇଥିବା ଦେଖି, ବୀର୍ୟପ୍ରସିଦ୍ଧ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ରାମଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

Verse 6

नानाविधानि दिव्यानि प्रहरन्तो महोजसः / परितो मण्डलं चक्रुर्भार्गवस्य महात्मनः

ମହୋଜସ୍ୱୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ନାନାପ୍ରକାର ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରହାର କରି, ମହାତ୍ମା ଭାର୍ଗବଙ୍କ ଚାରିପାଖେ ମଣ୍ଡଳ ଗଢ଼ିଲେ।

Verse 7

अथ रामो ऽपि बलवांस्तेषां मण्डलमध्यगः / विरेजे भगवान्साक्षाद्यथा नाभिस्तु चक्रगा

ତେବେ ବଳବାନ୍ ରାମ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ମଣ୍ଡଳର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଥାଇ, ସାକ୍ଷାତ୍ ଭଗବାନ୍ ପରି ଶୋଭିତ ହେଲେ—ଯେପରି ଚକ୍ରରେ ନାଭି ଶୋଭେ।

Verse 8

नृत्यन्निवाचौ विरराज रामः शतं पुनस्ते परितो भ्रमन्तः / रेजुश्च गोपी गणमध्यसंस्थः कृष्णो यथा ताः परितो भ्रमन्त्यः

ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ପରି ରାମ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ; ସେମାନେ ପୁଣି ଶତଶତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖେ ଘୂରୁଥିଲେ। ଯେପରି ଗୋପୀଗଣର ମଧ୍ୟରେ କୃଷ୍ଣ ଶୋଭନ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଘୂରନ୍ତି।

Verse 9

तदा तु सर्वे द्रुहिणप्रधानाः समागताः स्वस्वविमानसंस्थाः / समाकिरन्नन्दनमाल्यवर्षैः समन्ततो राममहीनवीर्यम्

ତେବେ ଦ୍ରୁହିଣ (ବ୍ରହ୍ମା) ପ୍ରଧାନ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ନିଜ-ନିଜ ବିମାନରେ ଆସି ସମବେତ ହେଲେ ଏବଂ ନନ୍ଦନବନର ମାଳ୍ୟବର୍ଷାରେ ସମନ୍ତତଃ ରାମଙ୍କ ଅପାର ବୀର୍ୟକୁ ଆବୃତ କଲେ।

Verse 10

यः शस्त्रपादादुदतिष्ठत ध्वनिर् हुंकारगर्भो दिवमस्पृशन्स वै / तौर्यत्रिकस्येव शरक्षतानि भान्तीव यद्वन्नखदन्तपाताः

ଶସ୍ତ୍ରପ୍ରହାରରୁ ଉଠିଥିବା ହୁଂକାରଗର୍ଭ ଧ୍ୱନି ଯେନ ଦିବକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲା; ନଖଦନ୍ତପାତ ମଧ୍ୟ ତୌର୍ୟତ୍ରୟର ନାଦରେ ଶରକ୍ଷତ ଯେପରି ଝଲମଲ କରେ, ସେପରି ଭାସିଲା।

Verse 11

क्रन्दन्ति शस्त्रैः क्षतविक्षताङ्गा गायन्ति यद्वत्किल गीतविज्ञाः / एवं प्रवृत्तं नृपयुद्धमण्डलं पश्यन्ति देवा भृशविस्मिताक्षः

ଶସ୍ତ୍ରରେ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ଅଙ୍ଗଧାରୀମାନେ କ୍ରନ୍ଦନ କରନ୍ତି, ତଥାପି ଗୀତବିଜ୍ଞମାନଙ୍କ ପରି ଗାଆନ୍ତି; ଏଭଳି ପ୍ରବୃତ୍ତ ନୃପଯୁଦ୍ଧମଣ୍ଡଳକୁ ଦେବମାନେ ଭୃଶ ବିସ୍ମିତ ନୟନରେ ଦେଖନ୍ତି।

Verse 12

ततस्तु रामो ऽवनिपालपुत्राञ्जिघांसुराजौ विविधास्त्रपूगैः / पृथक्चकारातिब लांस्तु मण्डलद्विच्छिद्य पङ्क्तिं प्रभुरात्तचापः

ତାପରେ ପ୍ରଭୁ ରାମ ରାଜପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ନିହତ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହୋଇ, ଧନୁଷ ଧାରଣ କରି ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ରପୁଞ୍ଜରେ ଯୁଦ୍ଧମଣ୍ଡଳକୁ ଦ୍ୱିଚ୍ଛିଦ୍ୟ କରି, ଅତିବଳବାନମାନଙ୍କ ପଙ୍କ୍ତିକୁ ପୃଥକ କଲେ।

Verse 13

एकैकशस्तान्निजघान वीराञ्छतं तदा पञ्च ततः पलायिताः / शूरो वृषास्यो वृषशूरसेनौ जयध्वजश्चापि विभिन्नधैर्याः

ତେବେ ସେ ଏକେକ ପ୍ରହାରରେ ଶତ ଯୋଧାଙ୍କୁ ନିହତ କଲେ; ତାପରେ ଧୈର୍ୟ ଭଙ୍ଗ ହୋଇ ପାଞ୍ଚଜଣ—ଶୂର, ବୃଷାସ୍ୟ, ବୃଷ, ଶୂରସେନ ଓ ଜୟଧ୍ୱଜ—ପଳାଇଗଲେ।

Verse 14

महाभयेनाथ परीतचिता हिमाद्रिपादान्तरकाननं च / पृथग्गतास्ते सुपरीप्सवो नृपा न को ऽपि कांस्विद्ददृशे भृशार्त्तः

ମହାଭୟରେ ଆବୃତ ଚିତ୍ତ ହୋଇ ସେ ରାଜାମାନେ ହିମାଦ୍ରିର ପାଦଦେଶର ଅରଣ୍ୟକୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଗଲେ; ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆର୍ତ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ କେହି କାହାକୁ କେଉଁଠି ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।

Verse 15

रामो ऽपि हत्वा नृपचक्रमाजौ राज्ञः सहायर्थमुपागतं च / समन्वितो ऽसावकृतव्रणेन सस्नौ मुदागत्य च नर्मदायाम्

ରାମ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜମାନଙ୍କ ସେନାଚକ୍ରକୁ ହତ କରି, ରାଜାଙ୍କ ସହାୟତାର୍ଥ ଆସିଥିବା ସହଚରମାନଙ୍କ ସହ, ଅକୃତବ୍ରଣ ହୋଇ, ଆନନ୍ଦରେ ନର୍ମଦାରେ ଆସି ସ୍ନାନ କଲେ।

Verse 16

स्रात्वा नित्यक्रियां कृत्वा संपूज्य वृषभध्वजम् / प्रतस्थे द्रष्टुमुर्वीश शिवं कैलासवासिनम्

ସ୍ନାନ କରି ନିତ୍ୟକ୍ରିୟା ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କରି, ସେ ଭୂପତି କୈଲାସବାସୀ ଶିବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 17

गुरुपत्नीमुमां चापि सुतौ स्कन्दविनायकौ / मनोयायी महात्मासावकृतव्रणसंयुतः

ସେ ମହାତ୍ମା ଗୁରୁପତ୍ନୀ ଉମାଙ୍କୁ ଏବଂ ପୁତ୍ର ସ୍କନ୍ଦ-ବିନାୟକଙ୍କୁ ମନେ ଧାରଣ କରି, ଅକୃତବ୍ରଣ ହୋଇ, ମନୋବେଗରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

Verse 18

कृतकार्यो मुदा युक्तः कैलासं प्राप्य तत्क्षणम् / ददर्श तत्र नगरीं महतीमलकाभिधम्

କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ କରି ଆନନ୍ଦଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ କୈଲାସକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ‘ଅଲକା’ ନାମକ ମହାନଗରୀକୁ ଦେଖିଲେ।

Verse 19

नानामणिगणाकीर्णभवनैरुपशोभिताम् / नानारुपधरैर्यक्षैः शोभितां चित्रभूषणैः

ସେ ନଗରୀ ନାନା ମଣିଗଣରେ ଭରିଥିବା ଭବନମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା; ନାନାରୂପଧାରୀ ଯକ୍ଷମାନେ ଓ ଚିତ୍ରବିଚିତ୍ର ଭୂଷଣରେ ଅଲଙ୍କୃତ ଥିଲା।

Verse 20

नानावृक्षसमाकीणैर्वनैश्चोपवनैर्युताम् / दीर्घिकाभिः सुदीर्घाभिस्तडागैश्चोपशोभिताम्

ସେ ନଗରୀ ନାନାବୃକ୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ ଓ ଉପବନରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲା; ଅତିଦୀର୍ଘ ଦୀର୍ଘିକା ଓ ତଡାଗମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା।

Verse 21

सर्वतो ऽप्यावृतां बाह्ये सीतयालकनन्दया / तत्र देवाङ्गनास्नानमुक्तकुङ्कुमपिञ्जरम्

ସେ ନଗରୀ ବାହ୍ୟଭାଗରେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଦିଗରୁ ଶ୍ୱେତ ଅଲକନନ୍ଦା ନଦୀଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ଥିଲା; ସେଠାରେ ଦେବାଙ୍ଗନାମାନଙ୍କ ସ୍ନାନରୁ ଝରିଥିବା କୁଙ୍କୁମ ଜଳକୁ ପିଞ୍ଜର ରଙ୍ଗ ଦେଉଥିଲା।

Verse 22

तृषाविर हिताश्चांभः पिबन्ति करिणो मुदा / यत्र संगीतसंनादा श्रूयन्ते तत्रतत्र ह

ତୃଷା ନିବୃତ୍ତ ହୋଇ ହାତୀମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଜଳ ପାନ କରୁଥିଲେ; ଯେଉଁଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ସଙ୍ଗୀତର ନାଦ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା, ସେଠାସେଠା ମଧୁର ଧ୍ୱନି ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା।

Verse 23

गन्धर्वैरप्सरोभिश्च सततं सहकारिभिः / तां दृष्ट्वा भार्गवो राजन्मुदा परमया युतः

ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ସଦା ସହଚର ଥିବା ସେ ନଗରୀକୁ ଦେଖି, ହେ ରାଜନ୍, ଭାର୍ଗବ ପରମ ଆନନ୍ଦରେ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ।

Verse 24

ययौ तदूर्ध्वं शिखरं यत्र शेवपरं गृहम् / ततो ददर्श राजेन्द्र स्निग्धच्छायं महावटम्

ସେ ଉପରକୁ ସେଇ ଶିଖରକୁ ଗଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଶିବପରାୟଣ ଗୃହ ଥିଲା। ତାପରେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେ ସ୍ନିଗ୍ଧଛାୟା ମହାବଟକୁ ଦେଖିଲା।

Verse 25

तस्याधस्ताद्वरावासं सुसेव्यं सिद्धसंयुतम् / ददर्ंश तत्र प्राकारं शतयोजनमण्डलम्

ତାହାର ତଳେ ଉତ୍ତମ ଆବାସ ଥିଲା, ସେବ୍ୟ ଏବଂ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ। ସେଠାରେ ସେ ଶତଯୋଜନ ପରିମାଣର ପ୍ରାକାରମଣ୍ଡଳ ଦେଖିଲା।

Verse 26

नानारत्नाचितं रम्यं चतुर्द्वारं गणावृतम् / नन्दीश्वरं महाकालं रक्ताक्षं विकटोदरम्

ତାହା ନାନାରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ରମ୍ୟ, ଚାରି ଦ୍ୱାରଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଗଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ଥିଲା—ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର, ମହାକାଳ, ରକ୍ତାକ୍ଷ, ବିକଟୋଦର।

Verse 27

पिङ्गलाक्षं विशालाक्षं विरूपाक्षं घटोदरम् / मन्दारं भैरवं बाणं रुरुं भैरवमेव च

ପିଙ୍ଗଲାକ୍ଷ, ବିଶାଳାକ୍ଷ, ବିରୂପାକ୍ଷ, ଘଟୋଦର; ମନ୍ଦାର, ଭୈରବ, ବାଣ, ରୁରୁ ଏବଂ ଭୈରବ ମଧ୍ୟ।

Verse 28

वीरकं वीरभद्रं च चण्डं भृङ्गिं रिटिं मुखम् / सिद्धेन्द्रनाथरुद्रांश्च विद्याधरमहोरगान्

ବୀରକ, ବୀରଭଦ୍ର, ଚଣ୍ଡ, ଭୃଙ୍ଗି, ରିଟି, ମୁଖ; ଏବଂ ସିଦ୍ଧେନ୍ଦ୍ର, ନାଥରୁଦ୍ର, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ମହୋରଗମାନେ।

Verse 29

भूतप्रेतपिशाचांश्च कूष्माण्डान्ब्रह्मराक्षसान् / वेतालान्दानवेन्द्रांश्च योगीन्द्रांश्च जटाधरान्

ସେ ଭୂତ, ପ୍ରେତ, ପିଶାଚ, କୂଷ୍ମାଣ୍ଡ, ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ, ବେତାଳ, ଦାନବେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଜଟାଧର ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।

Verse 30

यक्षकिंपुरुषांश्चैव डाकिनीयो गिनीस्तथा / दृष्ट्वा नन्द्या५या तत्र प्रविष्टो ऽन्तर्मुदान्वितः

ସେ ଯକ୍ଷ, କିଂପୁରୁଷ, ଡାକିନୀ ଓ ଗିନୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲା; ନନ୍ଦୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଅନ୍ତରାନନ୍ଦ ସହ ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 31

ददर्श तत्र भुवनैरावृतं शिवमन्दिरम् / चतुर्योजनविस्तीर्णं तत्र प्राग्द्वारसंस्थितौ

ସେ ସେଠାରେ ଭୁବନମାନେ ଘେରିଥିବା ଶିବମନ୍ଦିରକୁ ଦେଖିଲା; ତାହା ଚାରି ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ; ଏବଂ ସେଠାରେ ପୂର୍ବଦ୍ୱାରେ ସେମାନେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

Verse 32

दृष्ट्वा वामे कार्त्तिकेय दक्ष चैव विनायकम् / ननाम भार्गवस्तौ द्वौ शिवतुल्यपराक्रमौ

ବାମପାର୍ଶ୍ୱରେ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କୁ ଓ ଡାହାଣପାର୍ଶ୍ୱରେ ବିନାୟକଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶିବତୁଲ୍ୟ ପରାକ୍ରମଶାଳୀ ସେଇ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଭାର୍ଗବ ପ୍ରଣାମ କଲା।

Verse 33

पार्षदप्रवरास्तत्र क्षेत्रपालाश्च संस्थिताः / रत्नसिंहासनस्थाश्च रत्नभूषमभूषिताः

ସେଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାର୍ଷଦମାନେ ଓ କ୍ଷେତ୍ରପାଳମାନେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ସେମାନେ ରତ୍ନସିଂହାସନରେ ଆସୀନ ଓ ରତ୍ନାଭୂଷଣରେ ଭୂଷିତ ଥିଲେ।

Verse 34

भार्गवं प्रविशन्तं तु ह्यपृच्छञ्शिवमन्दिरम् / विनायको महाराज क्षणं तिष्ठेत्युवाच ह

ତେବେ ଶିବମନ୍ଦିରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ଦେଖି ବିନାୟକ ପଚାରି କହିଲେ— “ମହାରାଜ, କ୍ଷଣମାତ୍ର ଠିଆ ହୁଅନ୍ତୁ।”

Verse 35

निद्रितो ह्युमया युक्तो महादेवो ऽधुनेति च / ईश्वराज्ञां गृहीत्वाहमत्रागत्यक्षणान्तरे

ଏବେ ମହାଦେବ ଉମାଙ୍କ ସହ ନିଦ୍ରାରତ; ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଗ୍ରହଣ କରି ମୁଁ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।

Verse 36

त्वया सार्द्धं प्रवेक्ष्यामि भ्रातस्तिष्ठात्र सांप्रतम् / विनायकचश्चैवं श्रुत्वा भार्गवनन्दनः

ଭ୍ରାତା, ତୁମ ସହିତ ମୁଁ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି; ଏବେ ଏଠି ଠିଆ ରୁହ। ବିନାୟକଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଭାର୍ଗବନନ୍ଦନ…

Verse 37

प्रवक्तुमुपचक्राम गणेशं त्वरयान्वितः / राम उवाच गत्वा ह्यन्तःपुरं भ्रातः प्रणम्य जगदीश्वरौ

ସେ ତ୍ୱରାସହିତ ଗଣେଶଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା। ରାମ କହିଲେ— “ଭ୍ରାତା, ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଯାଇ ଜଗଦୀଶ୍ୱର ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି…”

Verse 38

पार्वतीशङ्करौ सद्यो यास्यामि निजमन्दिरम् / कार्त्तवीर्यः सुचन्द्रश्च सपुत्रबलबान्धवः

ପାର୍ବତୀ-ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସଦ୍ୟଃ ପ୍ରଣାମ କରି ମୁଁ ନିଜ ମନ୍ଦିରକୁ ଯିବି। କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ଓ ସୁଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ପୁତ୍ର, ବଳ, ବାନ୍ଧବ ସହ…

Verse 39

अन्ये सहस्रशो भूपाः कांबोजाः पङ्लवाः शाकाः / कान्यकुब्जाः कोशलेशा मायावन्तो महाबलाः

ଅନ୍ୟ ହଜାର ହଜାର ରାଜା - କାମ୍ବୋଜ, ପହ୍ଲବ, ଶକ, କାନ୍ୟକୁବ୍ଜ ଏବଂ କୋଶଳର ଶାସକମାନେ - ଯେଉଁମାନେ ମାୟାବୀ ଏବଂ ମହାବଳୀ ଥିଲେ।

Verse 40

निहताः समरे सर्वे मया शंभुप्रसादतः / तमिमं प्रणिपत्यैव यास्यामि स्वगृहं प्रति

ଶମ୍ଭୁଙ୍କ (ଶିବଙ୍କ) କୃପାରୁ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବା ପରେ ହିଁ ମୁଁ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିବି।

Verse 41

इत्युक्त्वा भार्गवस्तत्र तस्थौ गणपतेः पुरः / प्रोवाच मधुरं वाक्यं भार्गवे स गणाधिपः

ଏହା କହି ଭାର୍ଗବ (ପର୍ଶୁରାମ) ସେଠାରେ ଗଣପତିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଛିଡା ହେଲେ। ସେତେବେଳେ ଗଣାଧିପତି ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ମଧୁର ବଚନ କହିଲେ।

Verse 42

विनायक उवाच ज्ञणं तिष्ट महाभाग दर्शनं ते भविष्यति / अद्य विश्वेश्वरो भ्रातर्भवान्या सह वर्त्तते

ବିନାୟକ କହିଲେ: "ହେ ମହାଭାଗ! କ୍ଷଣକାଳ ଅପେକ୍ଷା କର, ତୁମକୁ ଦର୍ଶନ ମିଳିବ। ହେ ଭାଇ! ଆଜି ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଭବାନୀଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି।"

Verse 43

स्त्रीपुंसोर्युक्त योस्तात सहैकासनसंस्थयोः / करोति सुखभङ्गं यो नरकं स व्रजेद्ध्रुवम्

"ହେ ତାତ! ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୁଷ ଏକାଠି ଗୋଟିଏ ଆସନରେ ବସିଥାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସୁଖରେ ଯେ ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ନରକକୁ ଯାଏ।"

Verse 44

विशेषतस्तु पितरं गुरुं वा भूपतिं द्विजः / र७स्यं समुपासिनं न पश्येदिति निश्चयः

ବିଶେଷତଃ ଦ୍ୱିଜ ଜନ ପିତା, ଗୁରୁ କିମ୍ବା ଭୂପତି—ଯେ ରହସ୍ୟବ୍ରତ ଉପାସକ—ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହା ନିଶ୍ଚୟ।

Verse 45

कामतो ऽकामतो वापि पश्येद्यः सुरतोन्मुखम् / स्त्रीविच्छेदो भवेत्तस्य ध्रुवं सप्रसु जन्मसु

କାମରେ କିମ୍ବା ଅକାମରେ ଯେ ରତିକ୍ରୀଡାକୁ ଉନ୍ମୁଖ ଲୋକକୁ ଦେଖେ, ତାହାର ଅନେକ ଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀବିଚ୍ଛେଦ ଧ୍ରୁବ।

Verse 46

श्रोणिं वक्षः स्थलं वक्त्रं यः पश्यति परस्त्रियः / मातुर्वापि भगिन्या वा दुहितुः स नराधमः

ଯେ ପରସ୍ତ୍ରୀର ଶ୍ରୋଣି, ବକ୍ଷସ୍ଥଳ କିମ୍ବା ମୁଖକୁ ଦେଖେ—ସେ ମା, ଭଉଣୀ କିମ୍ବା ଝିଅ ହେଲେ ମଧ୍ୟ—ସେ ନରାଧମ।

Verse 47

भार्गव उवाच अहो श्रुतमपूर्वं किं वचनं तव वक्त्रतः / ब्रान्त्या विनिर्गतं वापि हास्यार्थमथवोदितम्

ଭାର୍ଗବ କହିଲେ—ଅହୋ! ତୁମ ମୁଖରୁ ଏହି ଅପୂର୍ବ ବଚନ କ’ଣ ଶୁଣିଲି? ଏହା କି ଭ୍ରାନ୍ତିରୁ ବାହାରିଲା, ନା ହାସ୍ୟାର୍ଥେ କୁହାଗଲା?

Verse 48

कामिनां सविकाराणामेतच्छास्त्रनिदर्शनम् / निर्विकारास्य च शिशोर्न दोषः कश्चिदेव हि

ଏହା ବିକାରଯୁକ୍ତ କାମୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ରର ନିଦର୍ଶନ; ନିର୍ବିକାର ଶିଶୁ ପାଇଁ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ।

Verse 49

यास्याम्यन्तः पुरं भ्रातस्तव किं तिष्ठ बालक / यथादृष्टं करिष्यामि तत्र यत्समयोचितम्

ହେ ଭ୍ରାତା, ମୁଁ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି; ତୁମେ କାହିଁକି ଠିଆ ହେଉଛ, ବାଳକ? ଯେପରି ଦେଖିଛି ସେପରି କରିବି; ସେଠାରେ ଯାହା ସମୟୋଚିତ।

Verse 50

तत्रैव माता तातश्च त्वया नाम निरूपितौ / जगतां पितरौ तौ च पार्वतीपरमेश्वरौ

ସେଠାରେ ତୁମେ ମାତା ଓ ପିତାଙ୍କୁ ନାମରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲ; ସେ ଦୁଇଜଣ ଜଗତର ପିତାମାତା—ପାର୍ବତୀ ଓ ପରମେଶ୍ୱର।

Verse 51

इत्युक्त्वा भार्गवो राजन्नन्तर्गन्तुं समुद्यतः / विनायकस्तदोत्थाय वारयामास सत्वरम्

ଏହିପରି କହି, ହେ ରାଜନ୍, ଭାର୍ଗବ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ; ତେବେ ବିନାୟକ ଉଠି ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।

Verse 52

वाग्युद्धं च तयोरासीन्मिथो हस्तविकर्षणम् / दृष्ट्वा सकन्दस्तु संभ्रान्तो बोधयामास तौ तदा

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାକ୍ୟଯୁଦ୍ଧ ଓ ପରସ୍ପର ହାତ ଟାଣାଟାଣି ହେଲା; ତାହା ଦେଖି ସ୍କନ୍ଦ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ସେତେବେଳେ ଦୁହେଁକୁ ବୁଝାଇଲେ।

Verse 53

बाहुभ्यां द्वौ समुद्गृह्य पृथगुत्सारितौ तथा / अथ क्रुद्धो गणेशाय भार्गवः परवीरहा / परश्वधं समादाय सप्रक्षेप्तुं समुद्यतः

ସେ ଦୁହେଁକୁ ବାହୁଦ୍ୱାରା ଉଠାଇ ପୃଥକ୍ କରି ଦୂରେ ସରାଇଲେ; ପରେ ପରବୀରହା ଭାର୍ଗବ ଗଣେଶଙ୍କ ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ପରଶୁ ଧରି ଛାଡ଼ିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।

Verse 54

तं दृष्ट्वा गजाननो भृगुवरं क्रोधात्क्षिपन्तं त्वरा स्वात्मार्थं परशुं तदा निजकरेणोद्धृत्य वेगेन तु / भूर्लोकं भुवः स्वरपि तस्योर्ध्वं महर्वैजनं लोकं चापि तपो ऽथ सत्यमपरं वैकुण्ठमप्यानयत्

ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଗଜାନନ କ୍ରୋଧରେ ପରଶୁ ଛାଡୁଥିବା ଭୃଗୁବରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ତେବେ ଆତ୍ମରକ୍ଷାର୍ଥେ ନିଜ ହାତରେ ପରଶୁ ଉଠାଇ ବେଗରେ ତାଙ୍କୁ ଭୂର୍ଲୋକ, ଭୁବଃ, ସ୍ୱର୍ଲୋକ, ତାହାଉପରେ ମହର୍ଲୋକ, ବୈଜନଲୋକ, ତପୋଲୋକ, ସତ୍ୟଲୋକ ଏବଂ ପରମ ବୈକୁଣ୍ଠଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଗଲେ।

Verse 55

तस्योर्ध्वं च विदर्शयन्भृगुवरं गोलोकमीशात्मजो निष्पात्याधरलोकसप्तक मपीत्थं दर्शयामास च / उद्धृत्याथ ततो हि गर्भसलिले प्रक्षप्तमात्रं त्वरा भीतं प्राणपरिप्सुमानयदथो तत्रैव यत्रास्थितः

ତାଙ୍କ ଉପରେ ଭୃଗୁବରଙ୍କୁ ଦେଖାଇ ଈଶ୍ୱରପୁତ୍ର ଗୋଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶାଇଲେ; ଏବଂ ଅଧୋଲୋକର ସପ୍ତ ଲୋକକୁ ବାହାର କରି ସେହିପରି ଦେଖାଇଲେ। ପରେ ଗର୍ଭଜଳରେ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ମାତ୍ରେ ତାଙ୍କୁ ସେଠାରୁ ଉଠାଇ, ଭୀତ ଓ ପ୍ରାଣରକ୍ଷାକାମୀଙ୍କୁ, ସେ ଯେଉଁଠି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ ସେଠିକୁ ତ୍ୱରାରେ ଆଣିଦେଲେ।