Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 49
Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince
Devanagari script
अन्योनको ऽप्यस्य शुभाशुभस्य विपर्ययं कर्तुमलं नरेश / यत्ते सुपुण्यं बहुजन्मसंचितं तेनेह दत्तस्य वरार्हपात्रम्
Transliteration
anyonako 'pyasya śubhāśubhasya viparyayaṃ kartumalaṃ nareśa / yatte supuṇyaṃ bahujanmasaṃcitaṃ teneha dattasya varārhapātram
Translation
ହେ ନରେଶ, ଏହି ଶୁଭାଶୁଭର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ କେହି ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ତୋର ବହୁଜନ୍ମସଞ୍ଚିତ ସୁପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଏଠାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ବର ଗ୍ରହଣର ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ରତ୍ୱ ମିଳିଛି।
Word by Word
अन्योनकःanyone else
अन्योनकः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootअन्योनक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन — another person/anyone else
अपिeven
अपि:
सम्बन्धसूचक (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, अप्यर्थक/सम्भावनार्थक (particle: even/also)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन — of this
शुभाशुभस्यof good and evil
शुभाशुभस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootशुभ-अशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन — of good-and-evil
विपर्ययम्reversal
विपर्ययम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootविपर्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन — reversal
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (infinitive), क्रियार्थ (purpose) — to do/make
अलम्able/sufficient
अलम्:
विधेय (Predicate particle)
TypeIndeclinable
Rootअलम् (अव्यय)
Formअव्यय, समर्थ्यवाचक (predicate particle: able/sufficient)
नरेशO king
नरेश:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootनर-ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन — O lord of men/king
यत्that which
यत्:
कर्ता/विषय (Subject/topic of clause)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन — that which
तेyour
ते:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/genitive), एकवचन — your
सुपुण्यम्great merit
सुपुण्यम्:
कर्ता/विषय (Subject/topic)
TypeNoun
Rootसु-पुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन — great merit
बहुजन्मसंचितम्accumulated over many lives
बहुजन्मसंचितम्:
विशेषण (Adjectival to सुपुण्यम्)
TypeAdjective
Rootबहु-जन्म-संचित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन — accumulated over many births
तेनby that
तेन:
करण/हेतु (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन — by that/therefore
इहhere
इह:
देशाधिकरण (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (adverb of place: here)
दत्तस्यof the given (gift)
दत्तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त) used as adjective; षष्ठी (6th/genitive), एकवचन — of the given (gift)
वरार्हपात्रम्a worthy recipient of boons
वरार्हपात्रम्:
विधेय (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootवर-अर्ह-पात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन — a vessel/person worthy of boons