Shloka 12
Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince
Devanagari script
शिखायां च क्रमाद्भित्त्वा तस्तंभ भृश मातुरम् / स चैवं पीडीतो रामः पुष्कराक्षेण संयुगे
Transliteration
śikhāyāṃ ca kramādbhittvā tastaṃbha bhṛśa māturam / sa caivaṃ pīḍīto rāmaḥ puṣkarākṣeṇa saṃyuge
Translation
ଏବଂ ଶିଖାରେ ମଧ୍ୟ କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ଭେଦ କରି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ରାମଙ୍କୁ ସ୍ତମ୍ଭୀଭୂତ କଲେ। ଏହିପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ପୁଷ୍କରାକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାମ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ।
Word by Word
śikhāyāmin/at the topknot
śikhāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśikhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
kramātin sequence / gradually
kramāt:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkrama (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-न्यायेन; पञ्चमी-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषण (ablatival adverb: in order/gradually)
bhittvāhaving pierced
bhittvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√bhid (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formकृदन्त, क्त्वान्त (absolutive), पूर्वकालिक क्रिया (having pierced)
tastaṃbhahe stunned/immobilized
tastaṃbha:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√stambh (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
bhṛśamgreatly
bhṛśam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhṛśa (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाण/तीव्रतावाचक क्रियाविशेषण (intensifier adverb)
māturamthe son of Mātṛ (Mātura)
māturam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmātura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (descriptive epithet)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
evamthus
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb)
pīḍitaḥafflicted
pīḍitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√pīḍ (धातु) + क्त (past passive participle)
Formकृदन्त, क्त-प्रत्ययान्त (PPP), प्रथमा एकवचन पुंलिङ्ग; कर्मणि प्रयोगार्थक (having been afflicted)
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
puṣkarākṣeṇaby Puṣkarākṣa
puṣkarākṣeṇa:
Karaṇa/Agent in passive (करण/कर्तृ-तृतीया)
TypeNoun
Rootpuṣkarākṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
saṃyugein battle
saṃyuge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaṃyuga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन