Shloka 8
Bhārgava Rāma at Māhiṣmatī: Narmadā-stuti and the Challenge to Kārttavīryārjuna
Devanagari script
दूतं प्रस्थापयामास कार्त्तवीर्यार्जुनं प्रति / दूत राजात्वया वाच्यो यदहं वच्मि ते ऽनघ
Transliteration
dūtaṃ prasthāpayāmāsa kārttavīryārjunaṃ prati / dūta rājātvayā vācyo yadahaṃ vacmi te 'nagha
Translation
ତାପରେ ସେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟାର୍ଜୁନଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୂତକୁ ପଠାଇଲେ ଏବଂ କହିଲେ—“ହେ ନିର୍ଦୋଷ ଦୂତ, ମୁଁ ଯାହା କହୁଛି ସେହି କଥା ରାଜାଙ୍କୁ କହିବୁ।”
Word by Word
दूतम्a messenger
दूतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्रस्थापयामासsent forth, dispatched
प्रस्थापयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-स्था (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative)
कार्त्तवीर्यार्जुनम्Kārttavīrya Arjuna
कार्त्तवीर्यार्जुनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकार्त्तवीर्य + अर्जुन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः कार्त्तवीर्य-अर्जुन (कर्मधारय: ‘Kārttavīrya (named) Arjuna’)
प्रतिtowards, to
प्रति:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय (preposition), लक्ष्यवाचक (towards)
दूतO messenger
दूत:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
राजाthe king
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
वाच्यःis to be told
वाच्यः:
Kriya (क्रिया)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + वाच्य (कृदन्त, यत्)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/obligatory), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘कथनीयः’
यत्what (that which)
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
वच्मिI say
वच्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी (4th/Dative) एकवचन (enclitic)
अनघO sinless one
अनघ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअनघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; विशेषणवत् सम्बोधन