Shloka 28
Bhārgava Rāma at Māhiṣmatī: Narmadā-stuti and the Challenge to Kārttavīryārjuna
Devanagari script
तदा प्राच्छादितं व्योम रजसा च दिशो दश / नानावादित्रनिर्घोषैर्हयानां ह्रेषितैस्तथा
Transliteration
tadā prācchāditaṃ vyoma rajasā ca diśo daśa / nānāvāditranirghoṣairhayānāṃ hreṣitaistathā
Translation
ସେତେବେଳେ ଧୂଳିରେ ଆକାଶ ଓ ଦଶଦିଗ ଆବୃତ ହୋଇଗଲା; ନାନା ବାଦ୍ୟର ଘୋଷ ଓ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ହ୍ରେଷାଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟ ଗୁଞ୍ଜିଲା।
Word by Word
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
प्राच्छादितम्covered
प्राच्छादितम्:
Karma (कर्म/Predicate complement)
TypeAdjective
Rootप्र-आ-छद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘covered’
व्योमsky
व्योम:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
रजसाby dust
रजसा:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात
दिशःdirections
दिशः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
दशten
दश:
विशेषण (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootदशन्/दश (संख्या-प्रातिपदिक)
Form(संख्यावाचक) विशेषण; स्त्रीलिङ्गे द्वितीया बहुवचनार्थे ‘दिशः’ विशेषयति (ten)
नानाvarious
नाना:
Viśeṣaṇa-bhāva
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय/उपसर्गवत्)
Formअव्यय; समासपूर्वपदत्वेन ‘various’ अर्थे
वादित्रmusical instruments
वादित्र:
Samāsa-aṅga
TypeNoun
Rootवादित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक; समासाङ्ग
निर्घोषैःby the loud sounds
निर्घोषैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootनिर्घोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; समासाङ्ग ‘वादित्रनिर्घोषैः’
हयानाम्of horses
हयानाम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootहय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
ह्रेषितैःby neighings
ह्रेषितैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootह्रेष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त भाव/कर्मवाचक प्रयोगः; ‘neighings’
तथाthus; likewise
तथा:
Kriyā-viśeṣaṇa (adverb)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), ‘in that manner/also’