Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 14
Bhārgava Rāma at Māhiṣmatī: Narmadā-stuti and the Challenge to Kārttavīryārjuna
Devanagari script
चुक्रोध श्रुत्वा वाच्यं तद्दूतमुत्तरमावहत् / कार्त्तवीर्य उवाच मया भुजबलेनैव दत्तदत्तेन मेदिनी
Transliteration
cukrodha śrutvā vācyaṃ taddūtamuttaramāvahat / kārttavīrya uvāca mayā bhujabalenaiva dattadattena medinī
Translation
ସେ କଥା ଶୁଣି ସେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ଦୂତକୁ ଉତ୍ତର ନେଇ ଯିବାକୁ ପଠାଇଲେ। କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ କହିଲେ—ମୁଁ ମୋ ଭୁଜବଳରେ, ଦତ୍ତଙ୍କ ଦତ୍ତାନୁସାରେ, ଏହି ମେଦିନୀ ପାଇଛି।
Word by Word
चुक्रोधbecame angry
चुक्रोध:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्रुध् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable verbal)
वाच्यम्the message to be spoken
वाच्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाच्य (प्रातिपदिक; √वच्)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular)
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (demonstrative)
दूतम्messenger
दूतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (accusative), एकवचन
उत्तरम्reply/answer
उत्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आवहत्brought/conveyed
आवहत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + वह् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
कार्त्तवीर्यःKārttavīrya
कार्त्तवीर्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकार्त्तवीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (instrumental), एकवचन
भुज-बलेनby the strength of (my) arms
भुज-बलेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभुज (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): 'भुजानां बलम्'
एवindeed/only
एव:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधारण (emphasis)
दत्त-दत्तेनby what has been given (as gift), by repeated giving
दत्त-दत्तेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootदत्त (कृदन्त; √दा) + दत्त (कृदन्त; √दा)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (instrumental), एकवचन; कर्मधारय: 'दत्तं दत्तं' (repeatedly given / given as gift)
मेदिनीthe earth/land
मेदिनी:
Karma/Pratijñā (कर्म/प्रतिज्ञा-विषय)
TypeNoun
Rootमेदिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative), एकवचन