Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 50
Mṛga–Mṛgī Saṃvāda: Karmakāraṇa and Pūrvajanma-kathana
The Deer and Doe Dialogue on Karma and Past Birth
Devanagari script
रामो ऽस्मि जामदग्न्यो ऽहं भवन्तं द्रष्टुमागतः / ताद्विद्धि प्रणिपातेन नमस्ते लोकभावन
Transliteration
rāmo 'smi jāmadagnyo 'haṃ bhavantaṃ draṣṭumāgataḥ / tādviddhi praṇipātena namaste lokabhāvana
Translation
ମୁଁ ରାମ, ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର; ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛି। ଏହି ପ୍ରଣିପାତରେ ତାହା ଜାଣନ୍ତୁ—ହେ ଲୋକଭାବନ, ନମସ୍କାର।
Word by Word
रामःRama
रामः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अस्मिam
अस्मि:
क्रिया (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
जामदग्न्यःJāmadagnya (son of Jamadagni)
जामदग्न्यः:
समानााधिकरण (Apposition to रामः/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootजामदग्न्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गोत्र/पैत्रिक-नाम (patronymic)
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन; पुं/स्त्री सामान्य (1st person pronoun)
भवन्तम्you (honored one)
भवन्तम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; आदरार्थ (honorific ‘you’)
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
प्रयोजन (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formतुमुन् (infinitive), अव्यय; प्रयोजन (purpose)
आगतःhave come
आगतः:
क्रिया/कर्ता (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु) → आगत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोग—‘having come’
तत्that
तत्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘that’ (object of विद्धि)
विद्धिknow (understand)
विद्धि:
क्रिया (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्रणिपातेनby (my) prostration
प्रणिपातेन:
करण (Means/करण)
TypeNoun
Rootप्रणिपात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
नमःsalutation
नमः:
सम्बन्ध/निपात (Salutation/निपात)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formअव्यय; नमस्कारार्थ निपात (salutation particle), often with dative
तेto you
ते:
सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (सम्प्रदान/Dative), एकवचन
लोकभावनO sustainer of the world
लोकभावन:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootलोक + भावन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘creator/nourisher of the world’)