Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 37
Mṛga–Mṛgī Saṃvāda: Karmakāraṇa and Pūrvajanma-kathana
The Deer and Doe Dialogue on Karma and Past Birth
Devanagari script
अकृतव्रमसंयुक्तो ह्यगस्त्यस्याश्रमं प्रति / स्नात्वा नित्यक्रियां कृत्वा प्रतस्थे हर्षितो भृशम्
Transliteration
akṛtavramasaṃyukto hyagastyasyāśramaṃ prati / snātvā nityakriyāṃ kṛtvā pratasthe harṣito bhṛśam
Translation
ସେ ବ୍ରତ-ନିୟମରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ପ୍ରତି ଗଲା। ସ୍ନାନ କରି ନିତ୍ୟକ୍ରିୟା ସମ୍ପନ୍ନ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲା।
Word by Word
अकृतव्रमसंयुक्तःjoined with (one who had) unperformed vow(s)
अकृतव्रमसंयुक्तः:
कर्तृ-विशेषण (कर्ता/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootअकृतव्रत + संयुक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—अकृतव्रतस्य संयुक्तः (षष्ठी-तत्पुरुष)
हिindeed
हि:
सम्बन्ध/निपात (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
अगस्त्यस्यof Agastya
अगस्त्यस्य:
षष्ठी-सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
आश्रमम्hermitage
आश्रमम्:
कर्म (Karma/Object; goal)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्रतिtowards
प्रति:
अधिकरण/दिशा-सम्बन्ध (directional)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय; दिशार्थे (towards)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
क्रियाविशेषण (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया; धातुः—स्ना (स्नान)
नित्यक्रियाम्daily rite
नित्यक्रियाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootनित्य + क्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—नित्या क्रिया (कर्मधारय)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
क्रियाविशेषण (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया; धातुः—कृ (करण)
प्रतस्थेset out
प्रतस्थे:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeVerb
Rootप्र + स्था (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
हर्षितःdelighted
हर्षितः:
कर्तृ-विशेषण (subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootहर्षित (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)
भृशम्greatly
भृशम्:
क्रियाविशेषण (manner)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)