Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 31
Śivaloka–Brahmaloka Varnana
Description of Śivaloka and the Upper Worlds
Devanagari script
पृथ्वीपवन वह्न्यभभोनभोयज्वेन्दुभास्कराः / मूर्त्तयो ऽष्टौ जगत्पूज्यास्तं यज्ञं प्रणमाम्यहम्
Transliteration
pṛthvīpavana vahnyabhabhonabhoyajvendubhāskarāḥ / mūrttayo 'ṣṭau jagatpūjyāstaṃ yajñaṃ praṇamāmyaham
Translation
ପୃଥିବୀ, ପବନ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ଆକାଶ, ଯଜ୍ୱା (ଯଜ୍ଞସ୍ୱରୂପ), ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ—ଏହି ଅଷ୍ଟ ମୂର୍ତ୍ତି ଜଗତ୍ପୂଜ୍ୟ; ସେଇ ଯଜ୍ଞକୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ।
Word by Word
pṛthvīearth
pṛthvī:
Karta (कर्ता; list-member)
TypeNoun
Rootpṛthvī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (समाहार-गणना-प्रयोगे सूची-शब्द)
pavanaḥwind
pavanaḥ:
Karta (कर्ता; list-member)
TypeNoun
Rootpavana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vahniḥfire
vahniḥ:
Karta (कर्ता; list-member)
TypeNoun
Rootvahni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
āpaḥwaters
āpaḥ:
Karta (कर्ता; list-member)
TypeNoun
Rootap (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (pluralia tantum)
bhūḥearth/world (bhū)
bhūḥ:
Karta (कर्ता; list-member)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nabhaḥsky, firmament
nabhaḥ:
Karta (कर्ता; list-member)
TypeNoun
Rootnabhas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
yajvāthe sacrificer (yajamāna)
yajvā:
Karta (कर्ता; list-member)
TypeNoun
Rootyajvan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
induḥmoon
induḥ:
Karta (कर्ता; list-member)
TypeNoun
Rootindu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
bhāskaraḥsun
bhāskaraḥ:
Karta (कर्ता; list-member)
TypeNoun
Rootbhāskara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
mūrtayaḥforms, embodiments
mūrtayaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootmūrti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
aṣṭaueight
aṣṭau:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṣṭan (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक-विशेषण; पुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (agreeing with mūrtayaḥ)
jagat-pūjyāḥworthy of worship by the world
jagat-pūjyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootjagat (प्रातिपदिक) + pūjya (कृदन्त; √pūj धातु)
Formतत्पुरुष-समास (jagat-pūjya = ‘worshipped by the world’); pūjyāḥ: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (of mūrtayaḥ); भाव्य/योग्य-कृदन्त (gerundive)
tamhim
tam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
yajñamthe sacrifice (personified)
yajñam:
Karma (कर्म/object in apposition)
TypeNoun
Rootyajña (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तं इति सर्वनामस्य विशेष्य (apposition)
praṇamāmiI bow to
praṇamāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√nam (नम् धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: प्र
ahamI
aham:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन