Shloka 100
Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors
Dharma’s Line and the Sādhyas
Devanagari script
तस्मात्पृथक्त्वमेकत्वं संख्या संख्ये गतागतम् / अल्पत्वं वा बहुत्वं वा तेषु को ज्ञातुमर्हति
Transliteration
tasmātpṛthaktvamekatvaṃ saṃkhyā saṃkhye gatāgatam / alpatvaṃ vā bahutvaṃ vā teṣu ko jñātumarhati
Translation
ଏହେତୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୃଥକତା କି ଏକତ୍ୱ, ସଂଖ୍ୟା ଓ ଗଣନାର ଆସା-ଯାଆ, ଅଳ୍ପତ୍ୱ କି ବହୁତ୍ୱ—ଏସବୁ କିଏ ନିଶ୍ଚୟରେ ଜାଣିପାରିବ?
Word by Word
तस्मात्therefore
तस्मात्:
सम्बन्ध (हेतु/therefore)
TypeIndeclinable
Rootतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formतस्मात्-शब्दः पञ्चमी-रूपेण; हेत्वर्थे (therefore/from that)
पृथक्त्वम्separateness
पृथक्त्वम्:
कर्म (Karma/Object; item to be known)
TypeNoun
Rootपृथक्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)
एकत्वम्oneness
एकत्वम्:
कर्म (Karma/Object; item to be known)
TypeNoun
Rootएकत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)
संख्याnumber/count
संख्या:
कर्म (Karma/Object; item to be known)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular)
संख्येin counting/with respect to number
संख्ये:
अधिकरण (Adhikarana/Locative)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (Singular)
गतागतम्coming and going
गतागतम्:
कर्म (Karma/Object; item to be known)
TypeNoun
Rootगत + आगत (प्रातिपदिक; √गम्-क्त + आ+√गम्-क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular); द्वन्द्व-समास (going and coming)
अल्पत्वम्smallness/fewness
अल्पत्वम्:
कर्म (Karma/Object; item to be known)
TypeNoun
Rootअल्पत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)
वाor
वा:
सम्बन्ध (विकल्प/or)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प (disjunctive particle)
बहुत्वम्many-ness/plurality
बहुत्वम्:
कर्म (Karma/Object; item to be known)
TypeNoun
Rootबहुत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)
वाor
वा:
सम्बन्ध (विकल्प/or)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प (disjunctive particle)
तेषुamong them/in these
तेषु:
अधिकरण (Adhikarana/Locative)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग (Masculine/Generic), सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन (Plural); सर्वनाम
कःwho
कः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular); प्रश्नवाचक (interrogative pronoun)
ज्ञातुम्to know
ज्ञातुम्:
प्रयोजन (Purpose/Infinitive complement)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); प्रयोजन (purpose)
अर्हतिis able/deserves
अर्हति:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद