Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 69
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
ततो रामो ऽब्रवीच्छर्वं प्रणिपत्य कृताञ्जलिः / शृण्वतां सर्वदेवानां सप्रश्रयमिदं वचः
Transliteration
tato rāmo 'bravīccharvaṃ praṇipatya kṛtāñjaliḥ / śṛṇvatāṃ sarvadevānāṃ sapraśrayamidaṃ vacaḥ
Translation
ତାପରେ ରାମ ଶର୍ବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କୃତାଞ୍ଜଳି ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଶୁଣୁଥିବାବେଳେ ବିନୟସହିତ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।
Word by Word
ततःthen
ततः:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable adverb): 'then/thereupon'
रामःRāma
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
अब्रवीत्spoke/said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
शर्वम्to Śarva (Śiva)
शर्वम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
प्रणिपत्यhaving prostrated
प्रणिपत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+निपत् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव; 'having bowed down'
कृताञ्जलिःwith folded hands
कृताञ्जलिः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत+अञ्जलि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: 'कृतः अञ्जलिः (येन)' (with hands joined); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; रामः विशेषणम्
शृण्वताम्of the listeners
शृण्वताम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (Present active participle/शतृ) बहुवचनस्य षष्ठी (genitive plural): 'of those listening'
सर्वदेवानाम्of all the gods
सर्वदेवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व+देव (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: 'सर्वे देवाः'; पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन
सप्रश्रयम्humbly
सप्रश्रयम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस+प्रश्रय (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable adverb): 'with humility/respect'
इदम्this
इदम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; वचः विशेषणम्
वचःspeech/words
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन