Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 44
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
परीत्यैवं वसुमतीं भार्गवः शंभुशासनात् / जगाम् भूयस्तं देशं यत्र पूर्वमुवास सः
Transliteration
parītyaivaṃ vasumatīṃ bhārgavaḥ śaṃbhuśāsanāt / jagām bhūyastaṃ deśaṃ yatra pūrvamuvāsa saḥ
Translation
ଏଭଳି ଭାବେ ବସୁମତୀକୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଭାର୍ଗବ ପୁନଃ ସେଇ ଦେଶକୁ ଗଲା ଯେଉଁଠି ସେ ପୂର୍ବେ ବସୁଥିଲା।
Word by Word
परीत्यhaving traversed
परीत्य:
Kriyā-pūrvakāla (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-इ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having gone around/having traversed’
एवम्thus
एवम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणम्): ‘thus’
वसुमतीम्the earth
वसुमतीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवसुमती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
भार्गवःBhārgava (descendant of Bhṛgu)
भार्गवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भृगुवंशज (patronymic)
शंभुशासनात्from Śambhu’s command
शंभुशासनात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootशंभु + शासन (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (‘command of Śambhu’); नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
जगामwent
जगाम:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
भूयःagain
भूयः:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय)
Formअव्यय (पुनरावृत्ति/क्रियाविशेषण): ‘again/further’
तम्that
तम्:
Karma-anvaya (कर्मान्वय)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् of ‘देशम्’
देशम्region/place
देशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बन्ध/स्थानवाचक relative adverb): ‘where’
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय (कालवाचक adverb): ‘formerly/before’
उवासdwelt
उवास:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन