Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 81
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
सुखमिच्छसि चेत्त्यक्त्वा कायक्लेशकरं तपः / याहि राम त्वमन्यत्र यत्र वा न विदुर्जनाः
Transliteration
sukhamicchasi cettyaktvā kāyakleśakaraṃ tapaḥ / yāhi rāma tvamanyatra yatra vā na vidurjanāḥ
Translation
ଯଦି ତୁମେ ସୁଖ ଇଚ୍ଛା କର, ତେବେ ଦେହକ୍ଲେଶକର ତପ ତ୍ୟାଗ କରି, ହେ ରାମ, ଅନ୍ୟତ୍ର ଯାଅ—ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକେ ତୁମକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
Word by Word
सुखम्happiness
सुखम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; object of desire
इच्छसिyou desire
इच्छसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
चेत्if
चेत्:
Sambandha (सम्बन्ध/condition)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Kriya (क्रिया; पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), ‘having abandoned’
काय-क्लेश-करम्causing bodily hardship
काय-क्लेश-करम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाय (प्रातिपदिक) + क्लेश (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कायक्लेशं करोति इति); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तपः-विशेषण
तपःausterity
तपः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; object of ‘abandoning’
याहिgo
याहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
रामO Rama
राम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तम? (actually 2nd person pronoun); प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक-अव्यय (relative adverb: where)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
विदुःknow
विदुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
जनाःpeople
जनाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; subject of ‘know’