Shloka 78
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
संत्यज्य पितरं वृद्धं विनिहत्य च मातरम् / भूत्वा तु धार्मिकस्त्वं तु तपश्चर्तुमिहागतः
Transliteration
saṃtyajya pitaraṃ vṛddhaṃ vinihatya ca mātaram / bhūtvā tu dhārmikastvaṃ tu tapaścartumihāgataḥ
Translation
ବୃଦ୍ଧ ପିତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଏବଂ ମାତାକୁ ହତ୍ୟା କରି, ତଥାପି ଧାର୍ମିକ ହୋଇ ଏଠାରେ ତପ କରିବାକୁ ଆସିଛ।
Word by Word
संत्यज्यhaving abandoned
संत्यज्य:
Kriya (पूर्वकर्म/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-त्यज् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्), ‘having abandoned’
पितरम्father
पितरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd: द्वितीया), Singular
वृद्धम्old/aged
वृद्धम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular; qualifying पितरम्
विनिहत्यhaving slain
विनिहत्य:
Kriya (पूर्वकर्म/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवि-नि-हन् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्), ‘having killed/slain’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय अव्यय)
मातरम्mother
मातरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd: द्वितीया), Singular
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriya (पूर्वकर्म/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा), ‘having become’
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
FormParticle (विशेष/विरोधार्थक)
धार्मिकःrighteous
धार्मिकः:
Visheshya-Karta (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootधार्मिक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st: प्रथमा), Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNominative (1st), Singular
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
FormParticle (विशेष/विरोधार्थक)
तपःausterity/penance
तपः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd: द्वितीया), Singular
चर्तुम्to perform/practice
चर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootचर् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
FormInfinitive (तुमुन्), ‘to practice/perform’
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
FormAdverb (देशवाचक अव्यय)
आगतःcome/arrived
आगतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ-गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
FormPast participle (क्त), Masculine, Nominative (1st), Singular; used predicatively with त्वम्