Shloka 38
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
वसिष्ठ उवाच इति तस्य वचः श्रुत्वा स भूयो भृगुपुङ्गवम् / उवाच रोषताम्राक्षस्ताम्राक्षमिदमुत्तरम्
Transliteration
vasiṣṭha uvāca iti tasya vacaḥ śrutvā sa bhūyo bhṛgupuṅgavam / uvāca roṣatāmrākṣastāmrākṣamidamuttaram
Translation
ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ—ତାହାର କଥା ଶୁଣି, ସେ ପୁଣି ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁ ହୋଇ, ଏହି ଉତ୍ତର କହିଲା।
Word by Word
vasiṣṭhaḥVasiṣṭha
vasiṣṭhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरणसूचक अव्यय (quotative particle)
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
vacaḥspeech/words
vacaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvacana/vacas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√śru (श्रु धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/absolutive)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
bhūyaḥagain/further
bhūyaḥ:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhūyas (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb)
bhṛgu-puṅgavamthe foremost Bhṛgu (sage)
bhṛgu-puṅgavam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhṛgu (प्रातिपदिक) + puṅgava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘भृगूणां पुङ्गवम्’ (best of the Bhṛgus)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
roṣa-tāmra-akṣaḥwhose eyes were reddened by anger
roṣa-tāmra-akṣaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootroṣa (प्रातिपदिक) + tāmra (प्रातिपदिक) + akṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘रोषेण ताम्रे अक्षिणी यस्य’ (whose eyes are copper-red with anger)
tāmra-akṣamto the red-eyed one
tāmra-akṣam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottāmra (प्रातिपदिक) + akṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (descriptive)
idamthis
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन
uttaramreply/answer
uttaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootuttara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन